Zorgvuldig met godsdienst

GODSDIENST geldt met reden als een gevoelig persoonsgegeven. De tijd is wellicht voorbij dat de registratie van religieuze gezindte fungeerde als 'muuranker van de verdeeldheid'. De tijd van de niet-joodverklaring (al dan niet in vermomming) ligt dichterbij. In elk geval stelt kerkelijke registratie de betrokken burgers bloot aan vormen van 'direct marketing' die hun persoonlijke binnenkamers meer dan normaal regardeert, en dus bij uitstek hun grondrecht om met rust te worden gelaten. Tegen de nodige weerstanden in heeft het vorige kabinet ten behoeve van de Stichting interkerkelijke ledenadminstratie (Sila) een speciale status van 'koppelcentrum' tussen de bevolkingsboekhouding van de overheid en die van de kerkgenootschappen door de Tweede Kamer gesleept inclusief een aardige startsubsidie van 15,5 miljoen gulden. Het Humanistisch Verbond en de Stichting waakzaamheid persoonsregistratie protesteren nu tegen de manier waarop dit arrangement uitpakt. Ze krijgen veel klachten van mensen over de manier waarop de Sila hen benadert.

AFSPRAAK is afspraak, maar ontslaat niet van de plicht tot zorgvuldige omgang met gevoelige persoonsgegevens. Dat de mensen zelf maar moeten protesteren als zij niet zijn gediend van een kerkelijke aantekening (of aanmaning) is de omgekeerde wereld. Zeker in het geval van de Nederlandse Hervormde kerk die van oudsher aanspraak meent te kunnen maken op volwassen mensen op grond van het enkele feit dat zij zijn 'geboren uit hervormde ouders' en dat nog wel volgens haar boeken. De regering probeert zich van veel lastige vragen af te maken in het ontwerpbesluit gevoelige gegevens, dat zij op grond van de Wet persoonsregistraties heeft opgesteld. Dat besluit was al over de gestelde termijn heen en schiet ook inhoudelijk op beschamende wijze tekort; het beperkt zich in feite tot de vraag wie gevoelige gegevens (behalve godsdienst ook bijvoorbeeld criminele antecedenten of gezondheidstoestand) mag registreren, terwijl onze internationale verplichtingen ook gepaste waarborgen vergen voor de manier waarop deze gegevens worden verzameld en gebruikt. In elk geval geldt voor gevoelige gegevens als godsdienst de algemene regel van de wet dat iedere houder van persoonsgegevens 'de nodige voorzieningen treft voor de juistheid van de opgenomen gegevens'.

Ook de kerken, zoals staatssecretaris De Graaff-Nauta de Tweede Kamer verzekerde in de brief waarin zij liet weten vast te houden aan het Sila-arrangement.

Zeker voor ruim vijftien miljoen gulden is enige voorzichtigheid niet te veel gevraagd.