Ultimatum Irak aan ambassades zonder incident verstreken

NICOSIA/ NEW YORK/ DEN HAAG, 25 aug. De tijdslimiet die Irak had gesteld voor de sluiting van de ambassades in Koeweit is vannacht zonder incident verlopen. 'Het laatste dat we hoorden was dat de Britse ambassadeur bij kaarslicht champagne zat te drinken', aldus een zegsman van het Amerikaanse State Department. Al voordat het ultimatum verstreek hadden de Irakezen de stroomtoevoer afgesneden bij de meer dan twintig ambassades die open bleven. Zeker acht ambassades zijn door Iraakse troepen omsingeld. De Iraakse minister van informatie, Latif Nassif al-Jassem, zei in een vraaggesprek met de Britse televisie dat de diplomaten om middernacht plaatselijke tijd hun diplomatieke immuniteit zouden kwijtraken. In een kennelijke verwijzing naar de Britse gijzelaars zei de minister op de vraag naar een Westers militair ingrijpen: 'Als er Irakezen sterven, dan zullen er ook Britse burgers sterven.' De Britse premier Thatcher heeft de Iraakse president Saddam Hussein verantwoordelijk gesteld voor de veiligheid van de diplomaten: 'Als hun iets overkomt zal dat de verantwoordelijkheid zijn van een dictator die een ander land met geweld, kanonnen en tanks bezette en dan komt dat allemaal voor zijn rekening.' De Iraakse autoriteiten staan familieleden van in Koeweit gestationeerde diplomaten toe via Bagdad het land te verlaten, zo lieten ze gisteravond weten. De diplomaten zelf zullen in Koeweit of Bagdad moeten blijven tot hun regeringen hebben ingestemd met de sluiting van de ambassades, aldus Irak.

Washington liet weten dat de Iraakse autoriteiten hadden geweigerd 110 leden van de Amerikaanse ambassadestaf, mariniers en verwanten naar Turkije te laten vertrekken, hoewel hun de vrije doorgang was toegezegd. Of de Nederlandse ambassade in de loop van gisteravond ook was omsingeld, wist men aan het begin van de ochtend nog niet bij het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag, zo meldt onze Haagse redactie.

Niet bekend

Uit betrouwbare bron wordt inmiddels vernomen dat de twee Nederlandse secretaresses van de ambassade in Koeweit via Irak naar Turkije zijn ontkomen. Hoewel in Den Haag was besloten dat alleen ambassadeur Veling zou achterblijven hebben eerste secretaris Damoiseaux en kanselier Van Hese zelf besloten uit solidariteit te blijven. Ook Damoiseaux' echtgenote en drie kinderen zijn in Koeweit-stad gebleven.

Een woordvoerder van het Italiaanse ministerie van buitenlandse zaken deelde gisteren mee dat de Europese Gemeenschap om een spoedzitting van de Veiligheidsraad zal vragen als de diplomatieke status van de Europese ambassadeurs in Koeweit zou worden geschonden. De Veiligheidsraad zal dan worden gevraagd een onmiddellijk veroordeling van het Iraakse optreden uit te spreken.

De Sovjet-Unie heeft inmiddels alle ambassade-personeel geevacueerd. Een woordvoerder in Moskou zei dat deze maatregel niet betekent dat Moskou de annexatie van Koeweit accepteert. De ambassade blijft formeel open, zij het leeg. Eerder werd aangenomen dat Moskou enkele diplomaten in de Koeweitse ambassade zou achterlaten. Er bevinden zich geen Sovjet-burgers meer in Koeweit.

In de Amerikaanse ambassade bevinden zich nog tien diplomaten onder leiding van ambassadeur Nathaniel Howell, die contacten proberen te onderhouden met de circa 2500 Amerikanen die zich nog in Koeweit bevinden. Een aantal van hen zou zijn toevlucht hebben gezocht in de ambassade.

Van de Arabische landen heeft Jordanie gehoor gegeven aan het Iraakse ultimatum en zijn ambassade gesloten. Daarentegen houden onder andere Egypte en Saoedi-Arabie hun ambassade open.