OPTIEBEURS; De jager en zijn wild

Beleggen is je geld ergens in steken met de bedoeling er iets aan te verdienen. Die vlieger gaat alleen op als de som van alle verdiensten over een bepaalde periode (maanden of jaren) plus de waarde aan het eind van die periode meer is dan de oorspronkelijke investering.

Wie zijn geld op een renterekening zet, krijgt regelmatig wat bijgeschreven en ontvangt aan het eind van de termijn zijn inzet terug. Staatsobligaties werpen een of twee keer per jaar hun vruchten af en worden ter zijner tijd door de staat afgelost met de nominale waarde. Geen centje pijn.

Maar niet iedereen is tevreden met een bijna risicoloze (banken en Staat gaan niet zo gauw failliet) investering, waarvan de opbrengst van te voren bekend is. Veel professionele en amateurbeleggers willen door het toevoegen van een of meer snufjes risico aan hun investering meer verdienen dan op een vastrentende waarde mogelijk is. Bijvoorbeeld door aandelen te kopen, waarvan het aankoopbedrag bekend is, maar de opbrengsten (onder meer dividenden) en de verkoopkoers als je er uit wil stappen niet. Twee van de drie bepalende factoren zijn dus onzeker.

De beursgeschiedenis leert dat aandelen over een reeks van jaren gemiddeld meer opleveren dan andere beleggingen.

Gemiddeld wil zeggen: in sommige jaren veel, heel veel, dan weer niets en af en toe een dik verlies, maar alles bij elkaar en gedeeld door het aantal jaren, ruim voldoende.

Ben je net in de slechte jaren actief kopen op een hoogtepunt en verkopen op een lager peil dan zegt een gemiddelde niet zo veel. Daarom vinden veel adviseurs dat beleggen in aandelen een investering voor de lange termijn is. Die visie heeft het voordeel dat de verkoopkoers, een van de twee onzekerheden, een beetje wordt weggemoffeld, op de lange baan geschoven.

Beurs- en beleggingsgeleerden proberen zo goed mogelijk vast te stellen of een bepaald aandeel goedkoop, veel te duur of precies goed geprijsd is. In die waardering spelen tal van kwantitatieve punten een rol: winst per aandeel, dividend, koers/winst verhouding, koers/cashflow, de verhouding van die cijfers in vergelijking met andere bedrijven, het eigen verleden enzovoort. Geen kunst, want computers zijn geduldige, opgewekte rekenmeesters en blijven onvermoeibaar hun geheugen op papier afdrukken.

Daarnaast speelt de toekomst een rol in de waardering: de ontwikkeling van de economie, de verwachte winsten en dividenden en de groeikansen van een bepaald fonds. Een hele studie, waar je steeds mee bezig kan zijn, want iedere dag is er een reden te bedenken om de toekomst bij te stellen.

Heeft dat geleerd bezig zijn met beleggen eigenlijk wel enige zin als de koersen op de beurs, op alle beurzen, een of meer keer per jaar, vaak zonder waarschuwing vooraf, over de hele linie sterk dalen of stijgen omdat iedereen over elkaar heen rolt zonder rekening te houden met fundamentele zaken? Wie heeft er meer kans op succes: de geleerde lange-termijnanalist die met een gedegen onderbouwd advies de koop van bepaalde aandelen aanbeveelt of de actieve belegger, met de korte horizon van een handelaar die geld wil verdienen, die met het geduld van een ervaren jager zijn koop- en verkopen plaatst als de hele wereld dezelfde kant opdraaft en zo een forse over- of onderwaardering veroorzaakt? De beurswaarheid ligt ergens in het midden. De analist wijst, in jagerstermen, de bossen met de beste wildstand en de jager/belegger kiest zelf het juiste moment.

In het huidige, door Golf- en olie-sentimenten beheerste klimaat kan iedereen die iets wil kopen op de beurs zowel vastrentende belegger zijn als, een beetje, risiconemende jager. Dat gaat zo: koop voor ongeveer 900 gulden de 6,25 procent staatslening die, met een onbelaste winst van 100 gulden, in 1995 voor de nominale waarde van 1000 gulden aflost. Die lening geeft ieder jaar een rente van 62,50 gulden. Wie tien van die obligaties koopt en gelooft dat veel aandelen op de beurs ondergewaardeerd zijn (denk aan de adviezen van analisten), kan de jaarlijkse rente indirect investeren in aandelen door een of meer van de langlopende call-opties op de tien topaandelen te kopen. Zo profiteer je van een mogelijk herstel van de koersen en is het maximale risico naar beneden beperkt tot het in de call-opties geinvesteerde bedrag.