Jeroen Henneman vertelt geestig en beeldend over zijncarriere

De traditie van het gefilmde kunstenaarsportret oppakkend kwam de Vara-televisie tot zes halfuur programma's rondom evenveel beeldend kunstenaars die met ingang van 26 augustus op de zondagavonden zullen worden uitgezonden. Kunstwerk is de opzettelijk dubbelzinnige titel van deze serie waarvan de makers (Stefan van Raay, Jeanine van Gool en Ineke Middag) beoogden behalve een kenschets van de gekozen kunstenaars ook een actueel beeld te geven van de omstandigheden waarin zij leven en werken. Het gaat om de schilder als kleine ondernemer in het tijdperk na de BKR, na de Beeldende Kunstenaars Regeling die het vele jaren lang aan talent zonder onmiddellijke verkoopsuccessen mogelijk maakte om toch door te werken. Na de opheffing van deze unieke regeling wordt een kunstenaar gedwongen zich veel meer dan voorheen als aanprijzer en verkoper van zijn eigen produkten te manifesteren, zich een plaats te verwerven in het wereldje van galeries, musea, verzamelaars, critici en sponsors. Vertegenwoordigers van deze en dergelijke clubjes in het artistieke circuit komen dan ook uitvoerig aan het woord in de steeds rondom een kunstenaar opgebouwde programma's.

De eerste in de reeks is gewijd aan Jeroen Henneman die beeldend en geestig kan vertellen over zijn carriere. Een gefilmde collage van zijn onmiddellijk aansprekende tekeningen en schilderijen ondersteunt een succes-story, die gaat over zijn doorbraak, zijn werkwijze, over de eventuele invloed van voorgangers, critici en museale aankopen.

Henneman is een garriveerd kunstenaar en dat geldt in mindere of meerdere mate ook voor de vijf anderen die in de serie nog aan de beurt zullen komen, te weten Harald Vlugt, Gertie Bierendsbroodpot, Cecile van der Heiden, Hans Koetsier en Sonja Oudendijk. Gezien de opzet van de reeks zou het opnemen erin van op zijn minst een nog niet doorgebroken beginneling voor de hand hebben gelegen. De nu gekozen kunstenaars werden gevormd in een tijd dat een beroep op de BKR nog mogelijk was. Of zij de regeling metterdaad gebruikt hebben doet er even minder toe, het bestaan ervan was een steuntje in de rug, dat de nu beginnende kunstenaars moeten ontberen. De academieverlaters van nu worden gedwongen de wensen en wanen van de markt in de gaten te houden of zich naar de opvattingen van mogelijke sponsors te richten. Dat althans zou verondersteld kunnen worden. Of dat beperkend werkt op de mogelijkheden van een eventuele avant-garde komt in de eerste aflevering van Kunstwerk niet aan de orde. Henneman heeft over dergelijke dingen zonder twijfel een mening maar daar werd niet naar gevraagd. Ook zijn galerist komt er niet over te spreken evenmin als de in hem geinteresseerde museumconservator en ook de verzamelaar van Hennemans werk heeft het desgevraagd over andere onderwerpen.

Toch komt er in de eerste aflevering een aardig kunstenaarsportret tevoorschijn mede doordat Henneman enkele leuke uitspraken doet. Bijvoorbeeld over de ontwikkeling van zijn oeuvre. Hij zegt met het verstrijken der jaren steeds verder 'uit te zoomen', in het begin zag hij slechst de plint in zijn kamer, nu overspant zijn blik hele steden. Waar moet zoiets eindigen? Waarschijnlijk, veronderstelt hij zelf, in de abstractie.

Kunstwerk, Jeroen Henneman, zondag Nederland 1, 22.56 uur.