Kritische reacties op stijging brandstofprijs

ROTTERDAM, 24 aug. De vrij drastische prijsverhoging voor motorbrandstoffen brengt consumenten en de Haagse politieke wereld steeds meer in beroering, maar de minister van economische zaken is niet van plan in te grijpen.

Shell verhoogde vandaag de benzineprijzen met zes cent per liter tot 194 cent voor gelode superbenzine en diesel met vier cent tot 120,8 cent, nadat er gisteren al een verhoging was ingegaan van respectievelijk vier en drie cent. Sinds 21 juli, toen de spanningen in het Midden-Oosten opliepen en de olieprijs fors steeg, is de benzine 20 cent per liter duurder geworden.

Shell, marktleider voor olieprodukten in Nederland, beroept zich op de stijgende prijzen op de wereldmarkt en de noodzakelijke vervanging van voorraden. Momenteel is er veel vraag naar olieprodukten en weinig aanbod waardoor de prijs blijft stijgen. Voor het aanvullen van de voorraden hanteren alle oliemaatschappijen in Nederland het systeem van 'verantwoorde vervanging', op basis van de dagprijs voor olieprodukten als benzine en gasolie. Daalt deze prijs, dan worden de motorbrandstoffen aan de pomp ook lager, en wel in hetzelfde tempo als de doorberekening van prijssstijgingen nu. In Japan geldt een ander systeem voor de prijsvorming, waardoor de automobilisten tot nu toe veel minder merken van de werking van vraag en aanbod op de internationale markten. In Frankrijk heeft de regering een prijsbeheersing afgekondigd waardoor de stijging minder is dan in Nederland.

De consumentenorganisaties zijn verdeeld in hun beoordeling van de prijsdoorberekening aan de benzinepompen. Konsumenten Kontakt heeft minister Andriessen gevraagd in te grijpen. Dat zou de minister alleen kunenn doen op basis van een Noodprijzenwet. De Consumentenbond zegt geen ongerechtvaardige prijsstijgingen te constateren. De grootste oppositiepartij, de VVD, wil dat de regering in elk geval afziet van haar voornemen om met ingang van 1 november een nieuwe accijnsverhoging op motorbrandstoffen af te kondigen. De Partij van de Arbeid wil dat de extra heffing doorgaat; het CDA, de grootste regeringspartij, heeft nog geen standpunt bepaald.

Een belangrijk verschil met eerdere pieken in de prijzen is dat de minister van financien nu veel meer 'verdient' op de brandstoffenverkoop. Het bedrag dat aan BTW, benzineaccijns, brandstofheffing en voorraadheffing moet worden betaald is de afgelopen tien jaar bijna verdubbeld van 60 tot 118,45 cent per liter.