De Klerk wil invoering van nieuwe wetten in Z-Afrika

JOHANNESBURG, 24 aug. Terwijl de gevechten in de zwarte woonoorden van Zuid-Afrika gisteravond afnamen, kondigde president De Klerk aan dat hij vandaag nieuwe wetten zou invoeren teneinde de situatie onder controle te krijgen.

De president die op de universiteit van Potchefstroom een toespraak hield voor enkele duizenden toehoorders gaf geen nadere details van de controlemaatregelen maar zijn assistenten onderstreepten later dat het niet zover zou komen dat de noodtoestand, die drie jaar heeft geduurd en die De Klerk vorige maand heeft opgeheven weer zou worden ingesteld.

De enige aanwijzing die De Klerk gaf, was dat de nieuwe wetten te maken hebben met wapenbezit. Waarnemers maken hieruit op dat er beperkende maatregelen zullen komen met betrekking tot het recht van zwarte Zulu-stamleden om stokken, knuppels en speren te dragen. Dit heeft de regering tot nu toe toegestaan in verband met het behoud van de stam-cultuur.

Kenmerkend voor de gevechten van de afgelopen elf dagen in de woonoorden was dat men Zulu-aanhangers van de Inkatha-beweging van Chief Mangosuthu Buthelezi met deze wapens door de straten zag lopen zonder dat de politie hen ontwapende.

Dit heeft bijgedragen tot de wijdverspreide opvatting, die onder de bewoners van de woonoorden leeft, dat de politie niet onpartijdig is in het conflict tussen de aanhangers van Inkatha en die van het Afrikaans Nationaal Congres (ANC). Woensdagnacht en donderdagmorgen hield het geweld op enkele plekken nog aan, met name in het woonoord Kagiso, ten westen van Johannesburg, waar opnieuw achttien mensen de dood vonden. Dit brengt het totale aantal doden sinds het begin van de gevechten op 528. Maar donderdagmiddag nam het geweld af en gisteravond deelde de politie mee dat alles rustig was in de keten woonoorden langs het 250 km-lange goudmijngebied van Witwatersrand, waarvan Johannesburg het middelpunt is. Het was de eerste rustpauze na tien dagen van het ergste geweld in de geschiedenis van Zuid-Afrika.

Deze rustpauze viel samen met oproepen voor vrede van kerkelijke leiders en van Nelson Mandela, de vice-voorzitter van het ANC, die gisteravond in een televisieuitzending een beroep deed op de strijdende partijen om de wapens neer te leggen. Hij vertelde ook dat zijn organisatie achter de schermen bezig was om te komen tot vrede met Inkatha.