'Streetsisters' bezwijkt onder eendimensionaal engagement

Een zwarte weduwe uit het thuisland Nathal reist naar Johannesburg om haar dochter te zoeken, die daar prostituee is geworden en zich staande moet houden in een milieu van uitbuiting, corruptie, omkoping, apartheid en het dagelijkse risico te worden gegrepen door de huisbaas of overhoop te worden geschoten door een blanke racist. Intussen is die dochter stervende aan Aids. Dat is allemaal heel erg (Oh, what a painful existence! verzucht het meisje dan ook) en ongetwijfeld tamelijk waarheidsgetrouw. Het spreekt vanzelf dat zo'n situatie aan de kaak moet worden gesteld. Er zou bijvoorbeeld een spannende musical over kunnen worden geschreven.

Zo bezien is het onbegrijpelijk dat de Zuidafrikaanse produktie Streetsisters, sinds gisteravond in Nederland, niet enerverender, verontrustender of aangrijpender is. John Ledwaba, de schrijver en regisseur, voert weliswaar een fel realistisch verhaal ten tonele, maar zijn geesteskind schiet aan alle kanten tekort. Van spanning is geen sprake; de intrige is ons grotendeels al na een kwartier duidelijk en vervolgens wordt alles zo duidelijk en zo vaak door de spelers uitgelegd in lange monologen, dat er geen enkele suggestie meer overblijft.

De muziek is een onvruchtbare combinatie van Afrikaanse samenzang en epigonisme van westerse pop. De choreografie is tam. Het toneelbeeld, beheerst door een soort Romeinse tempel van bordkarton, is saai. De belichting is sfeerloos en gespeend van enige broeierigheid, alsof de hoeren hun werkzaamheden voornamelijk verrichten bij egaal zonlicht. En de zichtbare inzet van de 25 spelers, twee jaar geleden gerecruteerd uit amateur-kandidaten, maakt hun gebrek aan acteursexpressie niet goed. Schools dragen ze hun lastig verstaanbare Tutu-Engels voor.

Ook in de musical Serafina!, die hier vorig jaar op toernee was, gingen de vuisten regelmatig gebald omhoog voor een beter Zuid-Afrika. Maar toen werd ik overrompeld door de sober gedoseerde dramatiek en de overtuigingskracht van de zeer jeugdige spelers. Nu kon ik alleen maar telkens instemmend knikken: jazeker, het is een schande dat zulke toestanden nog bestaan. Streetsisters blijkt niet meer dan eenduidige, eendimensionale agitprop te zijn met veel teveel overbodige scenes en zonder dilemma's, zonder boeiende plot, zonder visueel spektakel. De Mamu Players hebben gelijk, groot gelijk. Alleen hun show is niet goed.