'Veiligheid Britten: Irakezen persoonlijk aansprakelijk'

LONDEN, 22 aug. De Britse regering heeft individuele Iraakse soldaten en ambtenaren, maar ook regeringsfunctionarissen gewaarschuwd dat zij persoonlijk aansprakelijk zullen worden gesteld indien Britse onderdanen in Iraaks gebied door hun toedoen iets overkomt. Premier Thatcher doorbrak gisteren een stilzwijgen van twee weken door een persconferentie bijeen te roepen en president Saddam Hussein te waarschuwen dat er over gijzelaars het woord werd voor het eerst gebruikt niet onderhandeld gaat worden. In plaats daarvan pleitte ze voor een effectieve, internationaal gesteunde blokkade van Irak als 'de beste manier om een oorlog af te wenden'.

Kort daarna werd bekend dat tien Britten uit hun huizen in Koeweit zijn gehaald en overgebracht naar een 'civiele installatie'.

In Londen werd eveneens gisteren bevestigd dat een onbekend aantal Britse onderdanen wordt vastgehouden op militaire bases in Irak. Het Britse contingent in door Irak bezet gebied is met meer dan 4.000 man het grootste van alle bestanden aan buitenlanders. Premier Thatcher beschuldigde Saddam Hussein ervan dat hij zich schuilhoudt achter vrouwen en kinderen uit het Westen, een manier van doen die 'uiterst weerzinwekkend is en die geen beschaafd land gebruikt'.

Maar ze had ook scherpe kritiek op het Internationale Rode Kruis in Geneve, dat ondanks herhaalde verzoeken op 8 en op 10 augustus geen adequate actie heeft ondernomen om buitenlanders in Irak en Koeweit te beschermen. De Britse staatssecretaris van buitenlandse zaken, William Waldegrave, heeft diezelfde boodschap gisteren nog eens persoonlijk in Geneve afgegeven. Hij zei na afloop van zijn bezoek dat hij erop vertrouwde dat het Rode Kruis zijn best zou doen. 'Mensen zouden in konvooien en onder de vlag van het Internationale Rode Kruis in staat moeten zijn het bezette gebied te verlaten', zo zei Waldegrave. 'Maar succes hangt af van de vraag of hun toegang wordt verleend.' De Britse premier verdedigde het Brits-Amerikaanse militaire optreden als wettig, maar zei dat ze graag 'bovendien nog in opdracht van de hele wereld' zou handelen door middel van een VN-resolutie die het gebruik van geweld om economische sancties te handhaven expliciet zou goedkeuren. De Veiligheidsraad bespreekt een dergelijke resolutie vandaag opnieuw.

Na afloop van de vergadering van de 12 landen van de Europese Gemeenschap in Parijs onderstreepte de Britse minister van buitenlandse zaken, Douglas Hurd, dat de Britse ambassade in Koeweit open zal blijven. Vrijdag verstrijkt de termijn die de Iraakse regering aan Westerse diplomaten in Koeweit heeft gesteld om hun ambassades te sluiten en naar Bagdad te verhuizen. Diplomaten die daaraan geen gehoor geven verliezen dan hun beschermde status en dreigen verder behandeld te worden als elke willekeurige buitenlander, dat wil zeggen als gijzelaar. Hurd zei dat een afgeslankte Britse vertegenwoordiging desondanks in Koeweit zal blijven 'zolang dat fysiek mogelijk is', teneinde het contact met Britse onderdanen in het land niet te verliezen.