Van Goghmuseum krijgt Bernard-verzameling

AMSTERDAM, 22 aug. Een Zweedse verzamelaar heeft 22 schilderijen, 33 prenten en een serie geillustreerde boeken geschonken aan Rijksmuseum Vincent van Gogh in Amsterdam. In dit museum opent vrijdag een overzichtstentoonstelling met werken van Bernard, ooit een goede vriend van Van Gogh. Tot nu toe bezat het museum zeven doeken van Bernard. Nu zijn alle perioden uit diens oeuvre in Amsterdam vertegenwoordigd.

Het was aanvankelijk de bedoeling dat de schilder en oud-museumdirecteur Bengt Ekstrom zijn collectie zou onderbrengen in het Konstmuseum in Uppsala. In 1984 begonnen de onderhandelingen daarover met directrice Elisabeth Liliedahl. Door huisvestingsproblemen weigerde zij de schenking. Dit besluit kreeg pas bekendheid, nadat het Nationaal Museum in Stockholm begin dit jaar zijn goedkeuring moest geven aan de uitvoer van de Ekstrom-collectie naar Nederland. De gemeente Uppsala en de museummensen in Stockholm protesteerden. Maar het was te laat, de verzameling had Zweden al verlaten. Directrice Liliedahl moest opstappen. De nieuwe directrice, Injnarie Munnktell hoopt nu dat andere stukken uit Ekstroms bezit alsnog in het Konstmuseum worden ondergebracht.

De 82-jarige Ekstrom is een van de collectioneurs aan wie het Rijksmuseum Vincent van Gogh heeft verzocht bruiklenen voor de komende tentoonstelling beschikbaar te stellen. Bij een bezoek van de Amsterdamse museumdirectie aan Uppsala besloot Ekstrom ter plekke zijn Bernards van de hand te doen, op voorwaarde dat het Rijksmuseum Vincent van Gogh bij tentoonstellingen en publicaties zou vermelden dat het desbetreffende werk behoorde tot de verzameling die aan zijn vrouw Elin Ekstrom is opgedragen. Behalve Bernards verzamelde het echtpaar ook zestiende- en zeventiende-eeuwse schilderijen. Met name de wisselende stijlen die de schilderijen van Bernard kenmerken bracht Ekstrom tot het verzamelen van diens werk. Emile Bernard (1868-1941) voerde een uitvoerige correspondentie met Vincent van Gogh. In de winter van 1886 werkte hij in Parijs ook nauw met hem samen. Toen hij zich later steeds heftiger tot het katholicisme voelde aangetrokken, bekoelde de vriendschap met Van Gogh. Met Gauguin was hij eveneens bevriend.

In Bernards latere doeken komt duidelijk naar voren dat hij zich liet inspireren door Michelangelo en Titiaan, waarvan een sprekend voorbeeld in de Ekstrom-collectie voorkomt. Jaren eerder putte hij graag uit de middeleeuwse en renaissancistische schilderkunst.