Toneel en variete lopen elkaar voor de voeten

Als ik het programmaboek mag geloven, is de nieuwe voorstelling van het in Londen gevestigde, maar internationaal samengestelde Theatre de Complicite gebaseerd op een zestiende-eeuwse commedia dell'arte-tekst. Het zou kunnen: een man van het Italiaanse platteland gaat naar de grote stad om zijn verdwenen vrouw te zoeken en tracht haar te redden uit de klauwen van een rijke misdadiger. Het voorbehoud is evenwel noodzakelijk de produkties van het gezelschap zijn meestal van eigen makelij en eerbied voor klassieke teksten is daarbij meestal ver te zoeken. De verteller in Help! I'm alive! illustreert dat in zijn introductie; hij laat zien hoeveel bladzijden men uit het tekstboekje heeft gescheurd voordat deze versie tot stand kwam.

Theatre de Complicite speelt in een stijl die steunt op oude slapstick-wetten. De simpele rekwisieten zijn multifunctioneel, men speelt met groot gemak dubbelrollen (en maakt daar geen geheim van), de taal is rudimentair. Het gaat om de visuele effecten, de timing van de grappen, de lenigheid van de spelers en de acrobatische choreografie van de bewegingen.

Die is hier weer subliem, net als in de twee vorige voorstellingen die in Nederland te zien waren. Wat ditmaal echter ontbreekt, zijn de kleine momenten van pathos. De gekte stapelt zich in hoog tempo op, zonder dat de personages me iets kunnen schelen. De vijf spelers vertonen stuk voor stuk treffende karikaturen: de melodramatische bedrogen echtgenoot, de verteller in zijn vele bijrollen, de Londense oplichter, de Anna Magnani-achtige vrouw en de Godfather met zijn hese Marlon Brando-intonatie. Maar ze leiden niet tot meeleven.

Misschien hinkt deze voorstelling iets teveel op twee gedachten. Het toneelstuk, met zijn lange dialogen in luidruchtig Italiaans, zit het overrompelende variete in de weg. De herinnering aan de vorige produkties is mooier.