TNO: in rook ontstaan schadelijke dioxinen

ROTTERDAM, 22 aug. In afval dat vuilverbandingsinstallaties in gaat, komen ongeveer evenveel dioxinen voor als in de afvalgassen en resten die er uit komen. Na verbranding resteren alleen andere, schadelijkere dioxinen. De dioxinen die de ovens in gaan worden vrijwel allemaal verbrand. De nieuwe dioxinen ontstaan voornamelijk in de rook en het roet dat de oven verlaat.

Dit schrijven dr. ir. E. W. B. de Leer en ir. A. Verbeek in een artikel over de milieu-aspecten van afvalverbranding in het TNO-tijdschrift Toegepaste Wetenschap. Ze baseren zich op Nederlands en Duits onderzoek.

Uit TNO-onderzoek blijkt dat in rookgassen direct na de vuurhaard weinig dioxinen zitten. Ze ontstaan vooral in de afkoelende afvalgassen waarin ook nog veel roetdeeltjes zitten.

Bij reacties in de schoorsteen ontstaan dioxinen uit onvolledig verbrande chemicalien, zoutzuur en vliegas. Een gelijkmatige, hoge verbandingstemperatuur en voldoende zuurstoftoevoer zijn belangrijk om minder vliegas en onvolledig verbrande chemicalien over te houden. Zoutzuur ontstaat onder andere uit verbrand PVC, maar zoutzuur is in zulke grote hoeveelheden aanwezig dat minder PVC in het afval niet tot minder dioxinen leidt. Zoutzuur ontstaat bijvoorbeeld ook uit keukenzout. Volgens de TNO-onderzoekers wordt PVC ten onrechte wel als 'dioxineveroorzakend' aangemerkt. Ze noemen wel andere redenen om PVC uit het afval te verwijderen: het corrosieve zoutzuur moet volgens de normen bijna helemaal uit de rookgassen verdwijnen. Het verwijderen is duur en levert resten die gecontroleerd gestort moeten worden.

Van de twaalf vuilverbrandingsinstallaties in Nederland zijn er dit jaar drie gesloten (Alkmaar, Zaandam en Leeuwarden) omdat ze te veel dioxinen uitstootten. Het onderzoek naar de andere installties is nog niet afgerond. Waarschijnlijk zullen ook die in Leiden, Amsterdam en Den Haag moeten worden gesloten omdat ze niet aan de normen voldoen.

De TNO-onderzoekers waarschuwen in hun artikel voor een dioxine-fobie. Ze vergelijken de kankerverwekkende en teratogene (geboorte-afwijkingen veroorzakende) eigenschappen van dioxinen met die van alcohol. Als alcohol, momenteel de belangrijkste veroorzaker van geboorte-afwijkingen, net zo streng zou worden beoordeeld als dioxinen, zou een biertje per twaalf jaar de norm zijn.