Beroepszeiler Roy Heiner wil eindigen in de America's Cup

MEDEMBLIK, 22 aug. Roy Heiner heeft 1990 uitgekozen om van het zeilen volledig zijn beroep te maken. Deze week komt de 29-jarige in Zuid-Afrika opgegroeide Nederlander op het IJsselmeer bij Medemblik uit in de Soling, een van de vier wereldtitels die worden gevaren ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan van het KNWV. De tweede race eindigde gisteren voor Heiner door moeilijkheden met de spinnaker in een teleurstellende twintigste plaats. Ver beneden de stand van de zeiler die in Pusan in 1988 al door de toenmalige bondscoach Henri van der Aat werd gezien als een grote kanshebber op Olympisch goud en in de toekomst deelname aan de America's Cup als zijn grote wensdroom beschouwt.

Maar Medemblik is niet meer dan een tussen-station, een test voor Heiner, die voor dit jaar 150.000 gulden in de Soling heeft geinvesteerd maar ondanks drie grote sponsors, Philips, Citroen en Henri Lloyd (zeilkleding) 'net niet genoeg heeft om zelf te kunnen leven'. Wat Heiner ondermeer ontbreekt is een secretaresse en pr-manager. Daarom schrijft hij zelf maar de rapporten voor zijn sponsors en leidde hij persoonlijk de gesprekken met achttien sollicitanten na een advertentie in de watersportpers om aan een nieuwe bemanning te komen.

Heiner vaart in Medemblik met Ed van de Steene en Niels Unger. De Fries Yska Minsk werd na de Spa-regatta eerder dit jaar ontslagen omdat hij in de ogen van Heiner niet fanatiek genoeg was. Heiner: 'Het verschil in budgetten en materiaal waarmee in de Soling wordt gewerkt is marginaal. Alleen met de romp van de boot kun je ten opzichte van de concurrentie wat doen. Dan is het van belang dat je van je bemanning op aan kunt. Dat zie je bij de Oostduitsers. Prima zeilers, omdat ze in een georganiseerd systeem tot eindeloos toe dezelfde bewegingen hebben aangeleerd. Eindeloos hebben geoefend en de zeilen hebben gehesen.' Zelf leerde Heiner het zeilen in Pietermaritzburg bij Durban aan de wal. 'Ik mocht van mijn vader pas gaan zeilen toen ik kon zwemmen. Toen ik voor het eerst in een boot stapte beheerste ik al de zeilbewegingen die ik had nagebootst door het kijken naar de boten op het water.'

Tot zijn achttiende jaar was Heiner niet meer dan een recreatiezeiler die af en toe aan een wedstrijd deelnam. Via de Laser kwam hij terecht in de Finn-klasse. Eerst in West-Duitsland, later in Nederland toen bondscoach Henri van der Aat er achter kwam dat Heiner een Nederlands paspoort bezat en de talentvolle racer voor het Nederlandse zeilteam ronselde. In Pusan reikte Heiner in 1988 tijdens de Olympische Spelen echter niet verder dan een zevende plaats. 'Wat ik fout heb gedaan weet ik nog niet', zegt hij verbaasd. 'Als ik me morgen weer zou moeten voorbereiden in de Finn zou ik het niet anders doen.'

Postuur

Niettemin heeft Heiner zijn zinnen gezet op een Olympische herkansing in 1992 in Barcelona. Hoewel dit keer in de Soling. Een boot die voor iemand van zijn gewicht en postuur zeer geschikt lijkt. Heiner: 'Het is een van mijn doelstellingen. Hier in Medemblik wil ik in de eindrangschikking bij de eerste vijf komen. Het is met deze bemanning pas onze tweede echte wedstrijd. Je vaart hier tenslotte wel tegen winnaars van Olympisch goud, Europese- en wereldkampioenen. Maar ik denk dat ik de besten kan verslaan. Ik loop alleen wat achter. Ik ben een beetje laat begonnen om serieus werk van mijn sport te maken. Dat ik werd geacht in Zuid-Korea een gouden medaille te behalen hoorde ik pas achteraf. Ik vaar niet onder druk. Ik weet zelf wel hoeveel talent ik heb of niet.' In januari eindigde Heiner met zijn pas aangeschafte boot in de Soling als tweede in het Europese kampioenschap. Tijdens de Spa-regatta werden de hooggespannen verwachtingen, ondermeer door eerder gememoreerde spanningen met zijn bemanning, dit voorjaar niet ingelost. Dat hij echter een achttien karaats zeiler is bewees Heiner al in de Finn, waarin hij in 1987 in Brazilie een zilveren medaille behaalde. Permanent geldgebrek noopt Heiner echter ook zich op andere activiteiten dan alleen de Soling te richten. Zo neemt hij volgende week al weer deel aan de Sardinie Cup met 'The Mean Machine', een high tech racer van eigenaar Peter de Ridder in de IOR-klasse, een offshore categorie voor een-tonners van twaalf meter.

Supertalent

De veelzijdigheid van Heiner sluit naadloos aan bij de plannen van de vroegere bondscoach van het KNWV, Henri van der Aat, tegenwoordig verbonden aan de International Yacht and Racing Union (IYRU). De IYRU wil het zeilen uit de anonimiteit halen, met 'live-signalen' vanaf de boten gaan werken voor de televisie en van de Nations Cup, waarvoor zich twaalf landen voor de finale kunnen plaatsen, vooral een mediaspektakel maken. De sleutelrol in het Nederlandse team heeft Van der Aat toebedacht aan Heiner, door de IYRU-manager nog immer gezien als een supertalent.

Heiner zelf ziet succes op de Olympische Spelen in Barcelona in 1992 in de Soling echter als de best denkbare mogelijkheid om zich publiciteit en daardoor financien te verschaffen om in de toekomst mee te varen in de America's Cup. In eerste instantie weliswaar met een tweedehandsboot, want de prestigieuze projecten waarmee landen als Australie, Nieuw-Zeeland, West-Duitsland en de Verenigde Staten zich in dit avontuur storten lopen al gauw tegen de zestig miljoen gulden.