Bagdad bereid 'alles' te bespreken; VS wijzen aanbod Irakvoor overleg af.

AMMAN, 22 aug. 'Als de Amerikanen willen praten, zijn wij er klaar voor'.

Dat was de boodschap waarmee de Iraakse minister van buitenlandse zaken, Tareq Aziz, gisteren naar Jordanie was gekomen en die hij tijdens een bijna anderhalf uur durende persconferentie keer op keer herhaalde. De Verenigde Staten hebben het aanbod echter onmiddellijk afgewezen.[De Verenigde Staten beschouwen Tareq Aziz' aanbod en een gelijktijdig gepubliceerde 'open brief' van de Iraakse president Saddam Hussein als 'dezelfde retoriek die we al eerder hebben gehoord', aldus de woordvoerder van het Witte Huis. Behalve de vrijheid van de in Irak en Koeweit vastgehouden buitenlanders 'eisen we een volledige en onvoorwaardelijke terugtrekking uit Koeweit. Dat is het standpunt van de Verenigde Naties en dat is het standpunt van alle naties.' ]Onderhandelingen zouden ook de positie van Koeweit tot onderwerp kunnen hebben, maar uitsluitend in de context van alle andere problemen in de regio, aldus de Iraakse minister. 'Wij zijn bereid alles te bespreken'.

Hij toonde zich echter niet optimistisch over de vredeswil van de Amerikanen. De Amerikaanse voorwaarde dat eerst de Iraakse bezetting van Koeweit wordt opgeheven, noemde Aziz onaanvaardbaar.

De minister arriveerde gistermiddag onverwachts in Amman voor overleg met koning Hussein en zijn kabinet. De korte duur van dit onderhoud, waarover geen mededelingen werden gedaan, en de uitvoerigheid waarmee hij daarna op vragen wilde ingaan, wekte de indruk dat Tareq Aziz vooral naar Jordanie was gekomen om de Iraakse vredeswil nog eens onder de aandacht te brengen van de honderden journalisten die in Amman zijn verzameld en via hen aan de hele wereld. Aziz zei dat hij het aanbod om te onderhandelen maandagavond in Bagdad al aan de Amerikaanse zaakgelastigde en aan vertegenwoordigers van de Europese Gemeenschap had overgebracht.

In Bagdad werd gistermiddag tegelijkertijd voor radio en televisie een 'open brief' van Saddam Hussein aan de Amerikaanse president George Bush voorgelezen waarin hij aandrong op een vreedzame oplossing voor de crisis in het Midden-Oosten. Het Iraakse staatshoofd waarschuwde dat het uitbreken van een gewapend conflict in de regio zou leiden tot een tragedie van veel grotere omvang, 'een oorlog die de hele wereld in brand zal zetten'.

Volgens Saddam Hussein is het Iraakse volk diep bedroefd over de escalerende gebeurtenissen van de laatste weken, gebeurtenissen die Irak niet heeft gewild en die de Verenigde Staten in gang hebben gezet. Saddam Hussein zei dat niet hij maar Bush met Hitler vergeleken diende te worden, want de Amerikaanse president heeft een enorme troepenmacht naar het Midden-Oosten gestuurd, terwijl Irak geen plannen heeft om de Verenigde Staten of Europa aan te vallen.

Zowel Tareq Aziz als zijn president beklaagde zich gisteren bitter over het afwijzen en 'kleineren' van alle vredesinitiatieven die Irak de laatste dagen heeft gelanceerd. Aziz onderstreepte dat Irak niet van plan is Saoedi-Arabie binnen te vallen en bereid is daarvoor garanties te geven, 'rechtstreeks aan Saoedi-Arabie of aan de Arabische Liga.' Het vinden van een diplomatieke oplossing binnen de Arabische wereld, waar Irak gisteren nogmaals op aandrong, is tijdens twee conferenties en tal van onderlinge gesprekken tussen staatshoofden in de eerste tien dagen van de crisis steeds mislukt. Aziz leek het vinden van een dergelijke oplossing gisteren bovendien nog extra te compliceren door de kwestie-Koeweit te plaatsen in het kader van een 'historische omwenteling' in het Midden-Oosten. Het tijdperk van de rijke en corrupte oliesjeiks is ten einde. Deze 'gewetenloze leiders die geisoleerd zijn van het volk en wier enige verdienste het bezit van miljoenen dollars is' zouden plaats moeten maken voor regeringen die de massa's vertegenwoordigen en hun geld niet overzee beleggen of 'in Franse casino's verspelen', maar aan het eigen land ten goede laten komen. Met deze uitlatingen verwees Aziz duidelijk niet alleen naar de familie Al-Sabah, die tot voor kort Koeweit regeerde, maar ook naar de heersers van de andere kleine Golfstaten en Saoedi-Arabie. Zowel het Westen als de Arabische wereld moet nu kiezen aan welke kant men staat, aldus de minister. De Jordaanse koning Hussein werd gisteren ook bezocht door de Japanse minister van buitenlandse zaken Makota Yamanaka. Een Japanse woordvoerder bevestigde dat zijn land financiele steun aan Jordanie heeft aangeboden als het koninkrijk zich onmiddellijk bij de VN-sancties tegen Irak zou aansluiten. Koning Hussein is op dit aanbod echter niet ingegaan.

De Iraakse minister kreeg gisteren tal van vragen voorgelegd over het lot van de 13.000 Westerlingen die in zijn land worden vastgehouden. Hij verzette zich ernstig tegen de term 'gijzelaars'. 'Wij vragen geen losgeld, wij vragen alleen vrede', zei Aziz. De Westerse 'gasten' zouden worden ondergebracht bij Iraakse families en nabij plaatsen van strategisch belang. Waarnemers in Amman meenden gisteren dat Aziz de term 'gijzelaars' vooral wilde vermijden, omdat de Verenigde Staten in het verleden herhaaldelijk hebben verklaard dat er onder geen enkele omstandigheid over gijzelaars wordt onderhandeld.