Den Haag wil toezicht op chemische wapens

GENEVE, 21 aug. Nederland heeft vandaag officieel Den Haag voorgesteld als standplaats voor een organisatie die zal toezien op een verbod van chemische wapens. In februari presenteerde Oostenrijk Wenen als mogelijke vestigingsplaats voor een dergelijk instituut. Een internationaal verdrag, dat behalve het gebruik ook de opslag en de produktie verbiedt van strijdgassen, zal mogelijk over een jaar of twee zijn voltooid. Bij de organisatie komen 500 mensen te werken.

Bij de presentatie zette Henk Wagenmakers, de Nederlandse delegatieleider bij het wapenbeheersingsoverleg van de VN in Geneve, de voordelen van Den Haag af tegen Wenen. Behalve de goede verbindingen, het internationale karakter van de stad (50.000 buitenlanders), de aanwezigheid van het Internationale Gerechtshof en de moderne kantoorfaciliteiten, noemde Wagenmakers de taalvaardigheid van de Nederlanders als pluspunt.

Wenen huisvest reeds enkele VN-organisaties, waaronder de IAEA, het International Atoomenergie Agentschap die op dit gebied inspecties uitvoert. De aanwezigheid van dit agentschap met zijn inspectie-apparaat zou in het voordeel van Wenen kunnen werken. Maar de inspectiemethode van de IAEA verschilt volgens Wagenmakers ingrijpend van de controle op een verbod van chemische wapens.

Omdat dezelfde ambassadeurs onvermijdelijk in beide organisaties vertegenwoordigd zouden zijn, zou dit onwelkome vergelijkingen in de hand kunnen werken, speculeerde Wagenmakers. Hij voorzag ook 'ongewenste spanningen' door verschillen in salariering tussen VN-personeel en de 'hooggekwalificeerde deskundigen' die naleving van het verbod op gifgassen inspecteren.

Den Haag zal de eerste vijf jaar opdraaien voor de kosten van accomodatie, meubilair en uitrusting. Hiermee zijn volgens diplomaten 'enkele tientallen mijoenen guldens' gemoeid.

In een voorwoord bij de offerte, het bid-book, herinnert minister Van den Broek (buitenlandse zaken) aan de jaren 1899 en 1907 toen in Den Haag 'voor het eerst in de geschiedenis' over chemische wapens werd onderhandeld. Dit overleg resulteerde in de vestiging van het Permanente Hof van arbitrage in Den Haag.

VN-diplomaten schatten de kansen van Den Haag over het algemeen minder hoog dan die van Wenen.