Commissie WEU moet inzet marines in Golf coordineren

PARIJS, 21 aug. De ministers van buitenlandse zaken en defensie van de landen van de Westeuropese Unie hebben vanmiddag een commissie van hoge ambtenaren ingesteld die de inzet van de Westeuropese marines in de Golf gaat coordineren.

Minister Ter Beek van defensie toonde zich na afloop van het beraad in Parijs tevreden dat de maritieme aanwezigheid van West-Europa in de Golf nu nauwkeurig onderling zal worden afgestemd. Vanmiddag komt al een comite van experts van buitenlandse zaken en defensie bijeen om afspraken over de operaties te maken. Later deze week wordt een vergadering gehouden van chefs van staven van de verschillende landen die aan de operaties meedoen. Over het gebruik van geweld zijn binnen de WEU geen afspraken gemaakt en de schepen blijven opereren onder een nationaal commando. Afhankelijk van het slagen van deze coordinatie en het vinden van een juiste beveiliging zullen Italie, Spanje en Belgie ook besluiten aan de Westeuropese operaties in de Golf deel te nemen. Minister Van den Broek zei na afloop van de bijeenkomst dat Europa zijn solidariteit en gemeenschapszin heeft getoond om samenwerking in de Golf zo optimaal mogelijk te laten verlopen. Het is duidelijk dat de landen van de WEU aan de Veiligheidsraad een grote rol toekennen voor het naleven van het embargo tegen Irak en Koeweit. Ze hebben gevraagd om verdere actie van de Veiligheidsraad.

Minister Ter Beek stelde tijdens de WEU-vergadering voor om tot een gezamenlijke taakomschrijving te komen. De Westeuropese marinepatrouilles moeten een strikte controle op het VN-embargo uitoefenen. Zij moeten vrachtschepen volgen en informatie verzamelen over hun vracht, internationaal aanvaarde signalen gebruiken om schepen aan te houden en toestemming te vragen aan boord te gaan. Als een vrachtschip aanhouding of informatie weigert, moet het door de marine worden gevolgd en zal de kapitein duidelijk worden gemaakt dat het niet navolgen van het VN-embargo illegaal is, aldus Ter Beek. Als operatieterrein voor de Westeuropese marine-eenheden ziet Nederland de omgeving van de Straat van Hormuz en andere doorgangen in het zuidelijk deel van de Golf. In consultatie met de Verenigde Staten moeten de Westeuropese landen ook nagaan of het nodig is marineschepen te sturen naar de Golf van Aqaba.

Ter Beek vroeg het operationeel gedrag zoveel mogelijk op elkaar af te stemmen. Hij besloot met een oproep voor onderlinge logistieke steun en het uitwisselen van inlichtingen. Daarom, zo zei hij, heeft Nederland ingestemd met het sturen van mariniers voor de verdediging van Belgische mijnenvegers als Brussel besluit de marine ook naar de Golf te sturen.

De Westduitse regering heeft gisteren besloten geen oorlogschepen naar de Golf sturen, aangezien dit in strijd is met de grondwet. Wel gaat de Bondsrepubliek werken aan een verandering van de grondwet om deelname aan VN-operaties in de toekomst mogelijk te maken.

Na afloop van de WEU-vergadering kwamen de twaalf ministers van buitenlandse zaken van de Europese Gemeenschap bijeen voor het zogeheten EPS-overleg (Europese Politieke Samenwerking). Op die bijeenkomst werd het lot besproken van de 7.678 EG-onderdanen die in Koeweit en Irak worden vastgehouden. De EG-landen willen niet ingaan op de eis van Irak om hun ambassades in Koeweit vrijdag te sluiten. Ook willen zij een actieplan opstellen als de Irakezen de ambassades zouden dwingen dicht te gaan. De EG wil op een of andere manier een vertegenwoordiging in Koeweit behouden om voor het welzijn van de Europese onderdanen op te komen. Ze zullen ook naar wegen zoeken om de hulp aan EG-onderdanen te coordineren. Verder zullen de ministers van de twaalf landen van de EG langs diplomatieke weg de druk op Irak vergroten om van verdere agressie af te zien en de buitenlanders niet langer als 'menselijk schild' te gebruiken.