Vrees voor 'fiscale' emigratie

DEN HAAG, 20 aug. Van de ruim zesentwintigduizend Nederlanders met een vermogen van meer dan een miljoen gulden overweegt een kwart de komende vijf jaar te vertrekken om fiscale redenen. In de afgelopen jaren heeft een gering aantal vermogensbezitters dergelijke plannen ook uitgevoerd. Dat blijkt uit een onderzoek ('de invloed van de vermogensbelasting op de fiscale emigratie') dat de Katholieke Universiteit Brabant (KUB) heeft uigevoerd in opdracht van het ministerie van financien en dat vanmiddag is gepresenteerd.

De Tilburgse onderzoekers hebben een steekproefonderzoek gehouden onder de ruim 500.000 Nederlanders (totaal vermogen 47,3 miljard) die vermogensbelasting verschuldigd zijn. Van de grote vermogensbezitters (totaal vermogen 21,9 miljard) overweegt een kwart te emigreren. Onder de overige vermogensbezitters is dat percentage ruim tien. Bij potentiele emigranten spelen vrijwel uitsluitend fiscale motieven een rol. Indien alle potentiele emigranten (in totaal ruim 57.000) daadwerkelijk vertrekken, derft de schatkist jaarlijks 2,84 miljard gulden. De onderzoekers achten het echter 'hoogst onwaarschijnlijk' dat alle kandidaten hun voornemen uitvoeren. Zij concluderen dat op grond van een steekproefonderzoek onder vermogende Nederlanders die in de periode van 1983 tot 1988 zijn geemigreerd. Slechts een zeer gering deel van de vermogenden is daadwerkelijk vertrokken. De onderzoekers waarschuwen wel dat het aantal 'fiscale' emigranten door het wegvallen van de Europese grenzen kan toenemen.

Volgens gegevens van Financien zijn tussen 1983 en 1988 2506 vermogensbelastingplichtigen (totaal vermogen 2,1 miljard; totaal jaarinkomen 194,6 miljoen) naar het buitenland gegaan. De onderzoekers hebben van de 2506 emigranten alleen de 908 personen (totaal vermogen 1,8 miljard; totaal jaar inkomen 126,2 miljoen) aangeschreven die vermogens boven de driehonderdduizend gulden bezitten. De onderzoekers stellen op grond van een steekproef vast dat 14 procent van de emigranten (347 personen) vanwege de vermogensbelasting is vertrokken. Tussen 1983 en 1988 liep de schatkist hierdoor 124,3 miloen gulden mis. Het favoriete emigratieland is Belgie, waar geen vermogensbelasting wordt geheven. Belgie is vooral in trek bij Nederlandse emigranten uit de drie zuidelijke provincies.

Uit het onderzoek blijkt ook dat de meeste vermogende Nederlanders van hun plannen tot emigratie zullen afzien bij een verlaging van de loon- en inkomstenbelasting en/of vermogensbelasting (tarief: 8 promille). Van de grootvermogende potentiele emigranten zegt 74 procent dan te blijven. Onder de geemigreerde Nederlanders blijft het animo tot remigratie gering.

Onderzoeker prof. mr. D. Juch toont zich 'een beetje verrast' door het grote aantal vermogensbezitters dat zegt serieus emigratie te overwegen. Volgens Juch valt uit het onderzoek af te leiden dat de overheid 'heel voorzichtig' met de belastingtarieven dient om te springen. Hij meent ook dat de onlangs aangekondigde aanscherping van de 80-procentsregeling (bij verlaging tot 75 procent) 'emigratie-bevorderend' zal werken.