Nog geen uitsluitsel over opdracht te verzamelen in Koeweit; Lot Nederlanders onbekend

DEN HAAG, 20 aug. Over het lot van de tweeentachtig Nederlanders in Koeweit bestaat geen nauwkeurige informatie. Tot het begin van deze middag had hij op het ministerie van buitenlandse zaken in Den Haag nog geen uitsluitsel over de vraag of ook deze Nederlanders opdracht hebben gekregen zich in een hotel in Koeweit-stad te melden om te worden ingezet als 'schild' tegen een aanval van de Verenigde Staten.

Minister Van den Broek heeft gisteren het tegen hun wil vasthouden van buitenlanders in Koeweit en Irak 'een vorm van terrorisme' genoemd. In de loop van vandaag zou opnieuw de Iraakse ambassadeur op het ministerie worden ontboden. Hij zou worden gewezen op de verplichtingen die Irak tegenover Nederlandse onderdanen heeft. De Iraakse ambassadeur is sinds de inval van zijn land in Koeweit al enige malen naar het ministerie gesommeerd, de laatste keer afgelopen donderdagavond.

De regering heeft geen speciaal advies gegeven in het geval ook de Nederlanders opdracht zou zijn gegeven zich in een hotel in Koeweit-stad te verzamelen. In een NCRV-radio-uitzending zei minister Van den Broek gisteren dat 'het zaak is op dezelfde manier te reageren als de Britse en Amerikaanse overheid en een lijn te trekken'.

Van den Broek voegde daar echter aan toe dat de ambassadeur ter plaatse het beste de voortdurend veranderende situatie kan beoordelen en dat de Nederlanders zoveel mogelijk contact met de ambassade moeten houden. De Britse en Amerikaanse regeringen hebben hun landgenoten geadviseerd zich niets aan te trekken van de opdracht zich te melden bij een hotel en thuis te blijven.

Voor de VARA-tv zei minister Van den Broek (buitenlandse zaken) gisteravond dat het machtsspel dat Saddam Hussein nu speelt over de ruggen van onschuldige burgers de standvastigheid en eensgezindheid van degenen die zich keren tegen dit soort politiek alleen maar zal versterken. De minister hoopt dat de Veiligheidsraad verdere strafmaatregelen tegen Irak onderneemt als Bagdad niet inbindt.

De minister heeft zich gisteren in een persoonlijke boodschap, die werd uitgezonden door Radio Nederland Wereldomroep, tot de Nederlanders in Irak en Kuweit gewend. Daarin bracht hij tot uiting hoezeer in Nederland regering en burgers met hen meeleven. Ook gaf hij het algemene advies om goed contact te houden met de Nederlandse ambassades ter plekke en vroeg hij de Nederlanders zo veel mogelijk in huis te blijven, omdat zij dan ook het beste bereikbaar zijn.

De Nederlandse minister wil evenmin als de Amerikanen en Britten spreken van 'gijzelaars'. Een ding staat vast, aldus Van den Broek gisteren, en dat is dat zij niet vrij zijn om te gaan waar zij willen. 'In ieder geval worden zij als onderhandelingswaar gebruikt en dat staat gelijk met een vorm van terrorisme, aldus de bewindsman.'

In diplomatieke kring in Den Haag wijst men erop, dat het begrip 'gijzelaars' ook wordt omzeild, omdat de algemene regel is dat met gijzelhouders niet wordt onderhandeld. Buitenlandse Zaken wordt bij zijn contacten met de Nederlandse ambassade in Koeweit gehandicapt door het feit dat men daar niet over een installatie voor rechtstreeks radio-contact beschikt. Telefoon- en telexverbindingen zijn verbroken. De communicatie loopt via Brussel, waar het Belgische ministerie van buitenlandse zaken wel steeds radio-verbinding met zijn ambassade heeft. De ambassade in Bagdad is een van de bijna dertig Nederlandse ambassades in de wereld, die wel over radio-apparatuur beschikken. Deze radio-lijn wordt vanuit de verbindingen-afdeling bij Buitenlandse Zaken voortdurend opengehouden voor contact. De situatie van de 151 Nederlanders in Irak wordt door het ministerie 'naar omstandigheden redelijk goed' genoemd. De Nederlandse baggerbedrijven Koninklijke Boskalis Westminster en Koninklijke Volker Stevin, die samen 103 werknemers in Irak hebben, zetten hun gezamenlijke project in dat land vooralsnog voort. De Verenigde Naties heeft nog niet besloten of de baggerwerkzaamheden onder het VN-embargo vallen. In afwachting van een VN-uitspraak zal de Nederlandse regering voorlopig de bedrijven niet opdragen het werk te staken.