Buitenlanders in Irak als schild

WASHINGTON/ NICOSIA, 20 aug. De VS en Groot Brittannie hebben een voorstel van president Saddam Hussein verworpen om alle in Irak en Koeweit vastgehouden buitenlanders te laten gaan. De VS en hun bondgenoten zouden hun troepen uit het gebied moeten terugtrekken en hun boycot van Irak en Koeweit opheffen. Diplomaten in bezet Koeweit heben vandaag te horen gekregen dat ze voor vrijdag hun ambassades moeten sluiten. Daarna worden ze als gewone buitenlanders beschouwd.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties had zaterdagavond juist een resolutie aangenomen waarin van Irak werd gevraagd het vertrek van alle buitenlanders in Irak en Koeweit 'toe te laten en te vergemakkelijken' en toegang door diplomaten toe te staan. Secretaris-generaal Javier Perez de Cuellar heeft twee afgezanten naar Irak gestuurd om te onderhandelen over vrije passage voor de buitenlanders.

De Amerikaanse president George Bush heeft gisteren zijn vakantie opnieuw onderbroken voor overleg met zijn politieke adviseurs. Hij zou vandaag een belangrijke toespraak houden.

Bagdad beloofde gisteren aan de andere kant een aantal Oostenrijkers, Portugezen, Zwitsers, Finnen en Zweden te laten gaan omdat hun landen geen troepen of materieel naar de Golf hebben gestuurd. Ook sommige Argentijnen en alle Indonesiers die nog in Irak en Koeweit zijn mogen gaan, evenals de honderdduizenden Egyptenaren. Egypte heeft niettemin troepen naar Saoedi-Arabie gestuurd. De Iraakse vice-premier Saadoun Hammadi is vandaag intussen onverwachts in Moskou gearriveerd.

Zolang zijn voorstel niet is aangenomen, zei Saddam gisteren in een boodschap aan de families van vastgehouden buitenlanders, zullen de overbljvende 13.000 Westerlingen, onder wie ongeveer 3.000 Amerikanen en bijna 5.000 Britten. worden vastgehouden op strategische plaatsen 'om militaire agressie te voorkomen'.

Hij waarschuwde dat als 'deze vulgaire mensen agressie plegen, de hoofden van veel regeerders zullen rollen en vrouwen, mannen en kinderen van beide zijden met tienduizenden zullen sterven'.

Volgens het Amerikaanse televisiestation CBS is al een aantal Amerikanen uit Bagdad overgebracht naar belangrijke industriele en militaire installaties. Ook 123 Britten zijn uit een hotel in Koeweit naar onbekende lokaties overgebracht, evenals een groep Westduitsers en Fransen.

Saddam onderstreepte in zijn voorstel dat de kwestie van Koeweit, dat Irak heeft geannexeerd, moet worden overgelaten aan de Arabieren 'als een Arabische aangelegenheid'.

Hij wees erop dat Koeweit 'tot 1913 onderdeel vormde van Irak'. Dat de in Irak en Koeweit vastgehouden Westerlingen als menselijk schild zouden worden gebruikt tot de oorlogsdreiging was verdwenen, had Bagdad de dag te voren al aangekondigd. In een afzonderlijke verklaring dreigde het ministerie van arbeid enkele uren later de voedseltoevoer voor de buitenlanders te verminderen tenzij de economische blokkade wordt opgeheven. 'De maatregelen heben tekorten veroorzaakt en zullen die nog veroorzaken aan ingevoerde levensmiddelen, met name melk voor Iraakse baby's We hebben besloten baby's van buitenlandse gezinnen in overeenstemming met onze menselijke principes gelijkwaardig te behandelen', aldus de verklaring. Het Witte Huis reageerde zaterdag minuten na de publikatie van deze verklaring met de mededeling dat president Bush 'diep bezorgd' was over de aankondiging dat buitenlanders mogelijk onvoldoende voedsel zouden krijgen. Het wees erop dat het gebruik van onschuldige buitenlanders als pionnen in strijd was met de internationale wet en met alle aanvaarde normen van internationaal gedrag.

Saddams voorstel van gisteren werd onmiddellijk van de hand gewezen. 'Het lijkt erop dat we nu elke dag een les krijgen in Iraakse humor', zei woordvoerder Fitzwater van het Witte Huis. 'Het voorstel heeft niet veel verwantschap met onze doelstelling en bevat geen nieuwe relevante voorstellen en verwijst niet naar de oproepen van de VN en de Arabische liga tot Iraks vertrek uit Koeweit.' Washington weigert overigens nog steeds van gijzelaars te spreken. Een verklaring van VN-ambasadeur Thomas Pickering waarin deze wel van gijzelaars sprak werd aan hem persoonlijk toegeschreven. (Reuter, AP, UPI, AFP)