Bijdrage van 250.000 gulden trok NOS over de streep; Sailsponsorde verslag op tv

De Stichting Sail heeft bijgedragen aan de kosten van televisie-verslaggeving van het evenement. Sail kocht voor 250.000 gulden 30 uur beeldmateriaal van de NOS. Dat bedrag was voldoende om de NOS over de streep te trekken. De laatste, door de hoge kosten ingegeven terughoudendheid het evenment te verslaan, werd door de NOS ingeslikt. Uit het materiaal heeft de Stichting inmiddels een videoband samengesteld die vanaf vandaag in de winkel ligt. Het is de bedoeling dat speciale videobanden worden gemaakt voor verkoop in Amerika en Spanje. Bij Sail had men aanvankelijk een andere visie op de te verwachten belangstelling van de internationale televisie. Maar de pogingen om de rechten te verkopen, liepen onmiddellijk vast op de hoge kosten die gemaakt moeten worden om een dergelijk evenement in beeld te brengen. 'We hebben ons daarop verkeken', zegt J. W. Lokerman, die voor Sail de sponsoring en communicatie verzorgt. 'Iedereen hikte tegen de hoge kosten aan. De NOS heeft veertien camera's gebruikt, op het land, op het water en in de lucht.' De NOS begon de Sail-uitzendingen met een rechtstreeks verslag van de opening op donderdagavond, gecombineerd met een uitgebreide reportage en sloot de berichtgeving af met een honderd minuten durend verslag van de grote parade op zondagmiddag. Tussendoor zeilden in zowel het Journaal als Studio Sport de tall ships de huiskamer binnen. Een verslaggeving die de sponsors van Sail tevreden stemt, verklaart Lokerman.

Aanvankelijk was er met Veronica gesproken. 'Wij zouden Sail gaan verslaan', zegt Veronica-woordvoerder S. Gelder. 'Maar dat is misgelopen door gebrek aan mankracht. We konden de openingsavond niet doen omdat we niet genoeg mensen hadden en daardoor is ook het plan voor een dagelijks Sail journaal op TV 2 ook in het water gevallen. Dat had geen zin meer.'

Volgens Gelder speelde voor Veronica geld geen rol. 'Er wordt geld voor vrijgemaakt als het een aantrekkelijk programma oplevert', zegt hij. Het bedrag dat de NOS van Sail ontving in ruil voor het beeldmateriaal, kan volgens hem de kosten onmogelijk dekken. 'Het is wat weinig.' Het idee om de tegemoetkoming in de kosten te koppelen aan de aankoop van het beeldmateriaal, is een vondst. Met die ruil kunnen alle partijen tevreden zijn en bovendien worden, zo op het eerste gezicht, problemen met de Mediawet omzeild. Volgens het Commissariaat voor de Media is het 'op zich niet verboden om programma's te exploiteren.'

Maar daarmee houden de zekerheden op. Het Commissariaat kan op grond van de informatie die nu beschikbaar is, niet zeggen of de afspraken de NOS en Sail maakte, aanvaardbaar zijn. 'Daarvoor moeten we er meer van weten. We zullen de NOS om toelichting vragen', aldus een woordvoerder.

Deze week moest de NOS het Commissariaat voor de Media opheldering verschaffen over een even twijfelachtige zaak. De voetybal-eredevisie is komend seizoen omgedoopt tot PTT-Telecompetitie en de sponsor eist dat deze slecht uitspreekbare naam zal worden gebruikt. NOS en KNVB konden het daarover wel eens worden, maar ook hier had het Commissariaat zijn twijfels. De NOS ontving een brief waarin stond dat het waarschijnlijk niet mocht. 'Ze beraden zich erover', zegt B. Geersing, juridische adviseur van de NOS. Het probleem blijkt niet te zitten in het feit dat de sponsor zonder meer eist dat de naam wordt gebruikt en KNVB en NOS dat naar alle waarschijnlijkheid contractueel vastlegden. 'Volgens het Mediabesluit mag de naam genoemd worden, zij het zonder nadruk. Dat zullen we zeker respecteren.'

Deze toestemming blijkt echter te gelden voor wedstrijden en tournooien. De discussie tussen NOS en Commissariaat blijkt te gaan over de uitleg van die woorden. 'Een competitie is een reeks wedstrijden', stelt de NOS. Het Commissariaat raadpleegde Van Dale en concludeerde dat de eredevisie niet als een wedstrijd kan worden aangemerkt.

De NOS-jurist voorziet niet dat het contract met Sail voor de verkoop van beeldmateriaal, problemen gaat geven. 'Ik moet dat nog eens bestuderen, 'zegt hij.

Contracten zoals die van de NOS met de KNVB en met Sail worden regelmatig gesloten. Ze geven aan dat de publieke omroep langzaam maar zeker de grenzen oprekt, met de financien als argument. Mediawet noch mediabesluit voorzien in adequate regels voor sponsoring. Het Commissariaat is door dit soort zaken verzekerd van een voortdurende stroom werk, het publiek blijft zich erover verbazen. Als de NOS zich werkelijk verplicht heeft tot een vastgelegd aantal minuten in Journaal, Studio Sport en elders, is de vraag gerechtvaardigd of dit nog wel toepasselijk is. Sail is geen evenement van algemeen belang, maar een puur commerieel opgezette manifestatie. De bijkomstigheid dat Veronica bij gebrek aan mankracht moest afhaken maar in principe de kosten niet te hoog achtte, lijkt voldoende aanleiding om nog eens na te denken over de rol van de NOS in het publieke bestel.

Een aanleiding daarvoor lijkt ook de PTT-Telecompetitie. Wellicht ligt het meer in de lijn als een commerciele zender of de omroep die gewoon geld genoeg heeft, uitzending van dergelijke evenementen voor zijn rekening neemt.