Amsterdam kiest IJ-meer als locatie voor nieuwe stadswijk

AMSTERDAM, 20 aug. Amsterdam heeft het IJ-meer, ten noorden van de Diemerpolder, gekozen als locatie waar de komende 25 jaar 25.000 tot 40.000 nieuwe woningen moeten worden gebouwd: 'Nieuw Oost'. De Amsterdamse raadscommissie Ruimtelijke Ordening bespreekt vandaag de inhoud van een brief van B en W hierover aan minister Alders (VROM). B en W van Amsterdam vrezen dat het kabinet binnenkort zal kiezen voor de ontwikkeling van Amsterdam in zuid-westelijke in plaats van oostelijke richting.

De nieuwe Amsterdamse wethouder van ruimtelijke ordening, J. Saris, is verbaasd over een ambtelijke nota, ter voorbereiding van de zogenaamde Vierde Nota Extra, die in september door het kabinet aan de Tweede Kamer wordt aangeboden. 'Ik dacht dat wij het in het Rijk eens waren over een aantal uitgangspunten. En nu wordt in een studienota over de verstedelijking van de randstad de politieke keuze van de provincie Noord-Holland en van Amsterdam genegeerd, zonder enig voorafgaand overleg. Dat is niet Extra, dat is een Stap Terug.' Amsterdam heeft onderzoek gedaan naar de mogelijkheid een stukje stad te ontwikkelen van 25.000 tot 40.000 woningen in het IJ-meer. Saris: 'Over een hele inpoldering denken we niet. We willen een echte stadswijk met alle voordelen van het water, volgens een stedebouwkundig plan a la het beroemde Plan Zuid van Berlage. Er wordt gepraat over gemengde bewoning en niet alleen over sociale woningbouw. Er is een consortium gevormd, een beleggersgroep, die geinteresseerd is en verder wil praten'.

Varianten

Ter voorbereiding van de Vierde Nota Extra waarin met name het milieubeleid wordt aangescherpt, verscheen onlangs de studienota: 'De Randstad op weg naar 2015', waarin mogelijke ontwikkelingen worden geschetst op het gebied van wonen en werken, milieu en mobiliteit, in de stedelijke regio's Amsterdam, Den Haag, Rotterdam en Utrecht.

De stuurgroep van ambtenaren van milieu, verkeer en vervoer, volkshuisvesting en ruimtelijke ordening, werkte daarin voor de agglomeratie Amsterdam twee varianten uit. Waar Amsterdam en Noord-Holland slechts een mogelijkheid zien voor de plek waar de komende 25 jaar 60.000 nieuwe woningen moeten komen, Nieuw Oost en Almere, ziet de stuurgroep een alternatief in zuidwestelijke richting, in de Haarlemmermeer-West, los van de bestaande stad dus. Een 'bollenstad' die zich van Haarlem tot Leiden zou uitstrekken. En in verband met deze keuze uit de stuurgroep ook twijfels aan de IJ-oevers als 'toplocatie' voor het bedrijfsleven.

Stad en rijk zijn het over de grote lijnen eens. Dat wil zeggen kiezen voor een geintegreerde aanpak van verstedelijking en openbaar vervoer, prioriteit voor nieuwe woon- en werkgebieden in of vlakbij bestaande stedelijke gebieden en het op elkaar afstemmen van wonen en werken. Onder het motto: nabijheid is belangrijker dan bereikbaarheid en de auto kan meer blijven staan. Volgens de gemeente biedt de locatie in het IJ-meer een aantal voordelen boven de Zuidwestvariant. Het zou gunstig zijn voor Almere (dat ook moet groeien) en via een tweede spoorlijn minder geisoleerd van Amsterdam zou komen te staan. Het zou een 'achterland' voor de Amsterdamse binnenstad betekenen. Het Centraal Station zou een belangrijk vervoersknooppunt kunnen worden.

Dezelfde argumenten die Amsterdam aanvoert voor de ontwikkeling van de IJ-oevers gelden ook voor Nieuw Oost. Zonder een belangrijke economische impuls zou het centrum van Amsterdam tot een soort Brugge verworden, aantrekkelijk voor toeristen en voor mensen die rustig willen wonen, maar zonder werkend hart. De binnenstad telt nu 80.000 arbeidsplaatsen.

Arbeidsplaatsen

Saris: 'Als lukt wat wij willen zou de ontwikkeling van de hele IJ-as, inclusief Nieuw Oost tot 2015 50.000 arbeidsplaatsen opleveren. De verdere ontwikkeling van Schiphol levert er 19.000 op. Wij kiezen voor de plek waar de meeste arbeidsplaatsen ontstaan'. De Zuidwestvariant betekent ook meer auto's rond Schiphol, wat de groei van de luchthaven zou belemmeren en het milieu meer zou aantasten. En het zou het Groene Hart van de Randstad aantasten. Saris: 'Dat zijn aspecten die Alders zouden moeten aanspreken'. De ambtelijke nota stelt dat 'de markt zich niet laat dwingen' en naar het zuidwesten trekt. Saris: 'Het is onze historische taak de markt te corrigeren. We moeten een zo aantrekkelijk klimaat zien te scheppen dat het bedrijfsleven erin geinteresseerd raakt'.

Uit officiele reacties op de Vierde Nota R. O., blijkt dat zowel provincie Noord-Holland als de omliggende gemeenten, verenigd in de ROA (Regionaal Overleg Amsterdam en omgeving) het Amsterdamse standpunt delen. Alleen de rijksoverheid, die voor de toekomstige ontwikkeling van de hele Randstad, de nieuwe wegen en nieuwe lijnen van openbaar vervoer met miljarden subsidies over de brug moet komen, had zich nog niet uitgesproken voor Nieuw Oost. Ir. S. Buijs, voorzitter van de ambtelijke stuurgroep; 'Er wordt al sinds 1985 over Nieuw Oost gesproken, zonder dat er veel is gebeurd. Voor de overheid meedoet, is een zorgvuldige afweging nodig. Wij hebben nu daarvoor materiaal aangedragen. Als de provincie en de stad het straks niet met de keuze van het kabinet eens mochten zijn, staan alle middelen nog open om zich ertegen te verzetten'. Volgens Buijs is het voor Amsterdam een cruciaal moment. 'De stad staat op een belangrijke tweesprong. Over twintig jaar zul je het zien. Kiezen voor Zuidwest of voor Nieuw Oost, betekent kiezen voor twee heel verschillende steden.'