Zuid-Afrika: uitstel eerste beraad van het 'vredesforum'

ANC-leider Nelson Mandela en de Zuidafrikaanse minister van wet en orde Adriaan Vlok werd ingesteld heeft gisteren haar eerste vergadering afgelast. Het forum zou een eind moeten maken aan het geweld in de zwarte woonoorden.

De deelnemers aan het forum, onder wie inspecteurs van de politie, leden van het ANC, aanhangers van de Inkatha-beweging en andere zwarte organisaties stuitten al voor het overleg op moeilijkheden. Dit heeft een woordvoerder van de politie in Soweto meegedeeld. De Zulu-beweging Inkatha is verontwaardigd dat zij niet werd betrokken bij de instelling van het forum, zo deelde een woordvoerder van deze beweging mee. Volgens hem zou het forum niet voor maandag bijeenkomen. De strijd in Zuid-Afrika's grootste zwarte woonoord Soweto woedde gisteren in alle hevigheid voort.

De gevechten tussen de aanhangers van de rivaliserende zwarte bewegingen zijn de ergste in de vijf jaar van het onderling zwarte conflict dat begon in de oostelijke provincie Natal. Meer dan 4000 zwarten zijn bij deze gevechten om het leven gekomen. Inkatha en het ANC zijn beide anti-apartheidbewegingen, maar worden verdeeld door rivaliteit op gebied van het leiderschap en over de vraag hoe het toekomstige Zuid-Afrika eruit moet zien. De Zulu's steunen met name Inkatha terwijl de achterban van Mandela vooral bestaat uit Xhosa's. Het geweld heeft zich de afgelopen maanden vanuit Natal uitgebreid over het hele land en verscheurt nu ook Soweto, tot voor kort het symbool van het zwarte verzet tegen de apartheid. In Soweto doen zich regelrechte veldslagen voor tussen Zulu's en Xhosa's.

President De Klerk heeft beloofd een einde te zullen maken aan apartheid en de politieke macht met de zwarte meerderheid te delen. De Klerk en Mandela zijn bezig met onderhandelingen voor het opstellen van een nieuwe grondwet. Maar beiden vinden oppositie in hun gelederen: extreem-rechtse blanken veroordelen de toenadering tot Mandela, terwijl de zwarten onderling sterk verdeeld zijn. Extreem-rechtse blanken hebben gisteren een traangasbom tot ontploffing gebracht in de vergaderzaal van Vryheid - een plaats in Natal - waar De Klerk een rede hield. De politie arresteerde de pro-apartheid demonstranten waarna de president zijn rede buiten het gebouw beeindigde.

Bij tussentijdse verkiezingen in Oudtshoorn, een plaats in de Kaapprovincie, heeft de extreem-rechtse Conservatieve Partij een groteoverwinning geboekt op de Nationale Partij van president de Klerk. De Nationale Partij, die Oudtshoorn bestuurde, werd door de conservatievenweggevaagd. Volgens waarnemers is dit een teken dat veel Zuidafrikaanseblanken het hervormingsbeleid van De Klerk afwijzen. (Reuter, AFP)