Hausse-van-opluchting

In de afgelopen vijftien beursdagen sloot de CBS-koersindex voor aandelen negen dagen lager en zes hoger, waarvan drie net voor de Iraakse inval in Koeweit. De fut is er een beetje uit. De Golf-crisis, de lagere dollar en de hogere olieprijzen zijn de grote boosdoeners voor de korte termijn. Een gevolg van het gebrek aan kooplust is natuurlijk een lager koerspeil. Grote en kleine beleggers die geld hebben om te beleggen, houden hun beurskruit liever droog om toe te kunnen schieten als de aandelenmarkt een nieuwe klap naar beneden krijgt. Zo'n emotionele bijstelling is mogelijk wanneer de verzamelde militaire machten in het Midden-Oosten elkaars krachten en koelbloedigheid gaan beproeven. Dollar, olie, rente en lagere bedrijfsresultaten lijken nu wel in de koersen te zijn verwerkt.

Afwachten dus. Maar als het niet tot krijgshandelingen komt of wanneer de strijd binnen een paar dagen is beslist, schieten de koersen opgelucht en heel snel weer omhoog. De optie-aandelen ABN, Akzo, Amev, Amro, DAF, DSM, Hoogovens, KLM, Nedlloyd, NMB Postbank, Philips en Wessanen (de helft van het totaal) staan op hun laagste koers in de afgelopen twaalf maanden. Dat is niet voor allemaal in overeenstemming met de gepubliceerde resultaten en de prognoses voor de rest van het jaar. Ook fondsen die nog niet zo diep zijn gezonken lijken goedkoop, uitgaande van de adviezen om te kopen van een paar weken geleden. Een technische reactie naar boven van de aandelen-index van de Optiebeurs is derhalve niet zo onwaarschijnlijk. Komt daar nog bij dat de dollar (ook als technische reactie) wat aantrekt en de rente en de olieprijzen dalen, dan kan de index in een paar dagen zo maar tien procent stijgen, van ongeveer 250 naar 275 punten.

Ongeduldigde beleggers die nu al iets op willen zetten om te profiteren van een mogelijke hausse-van-de-opluchting, kunnen overwegen index call-opties te kopen die 21 september of 19 oktober aflopen. Gisteren deed de call september met uitoefenprijs 275 gulden: 90 cent. Gaat de index al snel tussen de 5 en 10 punten omhoog, dan verdubbelt die optie in waarde, maar als de kosten er af zijn, valt de winst tegen. Ervaren optie-spelers, die niet zo gauw schrikken van een ongunstig index-verloop, kunnen overwegen een zogenaamde variabele call hausse-spread op te zetten in de verhouding van een gekochte call en twee geschreven calls (dekking vereist!) met een hogere uitoefenprijs. Bijvoorbeeld zo. Koop een call oktober 250 op de index (koers 249) voor 960 gulden per contract van 100 maal de index. Schrijf met die optie van gedeeltelijke dekking twee calls oktober 265 voor 400 gulden per contract. Dit is een 2 op 1 spread. Per saldo betaalt de houder van deze combinatie, zonder rekening te houden met kosten, 960 min 2 maal 400 is 160 gulden per eenheid van drie opties. Wil het niet meer lukken op de beurs en blijven de koersen tot oktober rond een indexwaarde van 250 aarzelen, dan houdt de combinatie lang zijn waarde en kan altijd weer gesloten worden voor hetzelfde bedrag of iets meer. Staat de index vlak voor 19 oktober tegen de 265 aan, dan kan de vlag uit.

De '250' is dan minstens 1500 gulden waard en de '265' bijna niets. Sluiten van de combinatie levert dan ongeveer 1260 per eenheid op. Een winst van 1260 min 160 is 1100 gulden. Weten de koersen niet van ophouden en stoomt de index op naar de 280, dan zijn de verlies- en winstkaarten anders geschud. De '250' levert dan 3000 gulden (280 min 250 maal 100) op en de '265'ers' kosten samen 3000 gulden (2 maal 1500) om te sluiten. Per saldo een verlies, want de spread kostte 160 gulden. Gaat de index nog verder omhoog, dan is het verlies in principe onbeperkt, tenzij de geschreven calls teruggekocht worden. Een variabele spread als beschreven heeft de geringe investering en de risicobuffer tot iets onder de 280 gulden als voordeel. Daar staan als nadelen tegenover: de beperkte winstmogelijkheden (die in het voorbeeld meevallen) en de ene ongedekte '265'. Maar met een ongedekte call-optie op de index is te leven, omdat die opties voor de afloopdatum niet uitgeoefend kunnen worden. Index-opties worden pas op de afloopdatum contant verrekend. Sluiten voor die tijd is beter, in verband met de kosten.