Golf-crisis raakt Egyptische economie harder dan Israelische

TEL AVIV, 18 aug. - De reeds in grote moeilijkheden verkerende Israelische en Egyptische economieen krijgen door de crisis in de Golf nieuwe klappen.

Egypte lijkt harder getroffen te worden dan Israel. Een delegatie van het Internationale Monetaire Fonds (IMF) is in de Egyptische hoofdstad Kairo reeds begonnen de gecompliceerde Egyptische situatie te analyseren.

Het zal nog wel twee weken duren alvorens uit de computers de cijfers zullen rollen die een duidelijk inzicht kunnen geven in de invloed van de crisis op de Egyptische staatshuishouding.

De snelle verhoging van de Egyptische olieprijs tot rond 25 dollar per vat is de enige meevaller voor de Egyptische schatkist. Ernstiger is de onderbreking van grote geldstroom die honderdduizenden in Irak en Koeweit werkzame Egyptische gastarbeiders maandelijks naar het vaderland sturen. Het aantal Egyptenaren dat in Irak werkt wordt op 800.000 geschat, terwijl er in Koeweit tegen de 200.000 zijn. De jaarlijkse overdracht van in beide landen werkzame Egyptenaren zou rond de twee miljard dollar liggen, hetgeen slechts 300 miljoen dollar minder is dan Kairo jaarlijks van de VS in militaire en civiele hulp incasseert. Voor de met een buitenlandse schuld van rond de 50 miljard dollar tobbende Egyptische economie is dat een zeer ernstige tegenslag, waarvan de weerslag op de interne stabiliteit niet kan uitblijven. Honderdduizenden Egyptische gezinnen zijn van de inkomens van de Egyptische gastarbeiders in Irak en Koeweit afhankelijk.

De oorlogspsychose in het Midden-Oosten treft ook het Egyptische toerisme, alhoewel in mindere mate dan Israel omdat de joodse staat wel en het land van de Nijl niet door president Saddam Hussein met gifgassen wordt bedreigd. In het Amerikaanse toerisme naar Kairo is echter sterk de klad gekomen, de Irakezen blijven weg of keren naar huis terug, terwijl de Koeweitse miljonairs die in de zomermaanden verpozing in Kairo zoeken, nu hun bankrekeningen in Europa en de VS zijn geblokkeerd, met de handen in het haar zitten.

Het Egyptische besluit troepen naar Saoedi-Arabie te sturen om dit trotse koninkrijk met de VS en andere Arabische en Westerse mogendheden tegen mogelijke Iraakse agressie te verdedigen, is tevens een onverwachte belasting voor de Egyptische begroting. Zelfs de super-specialisten van het IMF hebben geen duidelijk inzicht in de grootte van de geheime Egyptische defensiebegroting.

Er is reeds sprake van een Amerikaanse beslissing Egypte voor een miljard dollar aan super-moderne vliegtuigen en helicopters op gunstigevoorwaarden te leveren, dat wil zeggen met een Amerikaanse lening tegen eenlage rente die wellicht later zal worden kwijtgescholden.

Zowel in Israel als Egypte zal de crisis in de Golf de inflatie aanwakkeren. De Egyptische inflatie schommelt officieel rond de twintig procent maar is volgens specialisten van het IMF aanzienlijk hoger.

Economen gaan er al vanuit dat de inflatie in Israel dit jaar weer boven de 20 procent zal uitkomen. Op een zware klap voor het vrijwel tot stilstand gekomen toerisme en stijgende energieprijzen na, heeft de crisis in de Golf nog nauwelijks invloed op de Israelische economie. Van een kostbare mobilisatie van reservisten is in de huidige fase van het conflict nog geen sprake.

Israels ernstige economische moeilijkheden worden veroorzaakt door de lasten van de binnen- en buitenlandse schuld, de stagnatie van de groei van het bruto nationaal produkt gedurende een zevental jaren, de kosten van de bestrijding van de Intifadah (de Palestijnse opstand), en de buitengewoon kostbare opvang van de joodse massa-immigratie uit de Sovjet-Unie.

In een klimaat van stagflatie is het voor Jeruzalem zeer verontrustend dat de werkloosheid reeds boven de 10 procent is gekomen.

Indien Israel om welke reden dan ook aktief bij het conflict in de Golf zou worden betrokken, wordt het economische beeld nog somberder dan reeds het geval is. Israel kan niet rekenen op compensatie uit de Saoedi-Arabische schatkist en moet voor economische hulp uitkijken naar de ook niet zo florerende Amerikaanse economie. Jeruzalem moet gezien de chronische Amerikaanse begrotingsproblemen eerder rekening houden met vermindering dan met vergroting van de Amerikaanse civiele en militaire hulpverlening, ook omdat Washington reeksen beloften heeft gedaan aan nieuwe en oude bondgenoten die wegens steun aan de boycot van Irak zware verliezen lijden.

In economisch opzicht zitten er voor Israel beslist geen pluspunten in de nieuwe crisis in het Midden-Oosten. Deelname aan een oorlog tegen Irak zou de hoop op economisch herstel wel eens voor jaren in rook kunnen doen opgaan, omdat er geen sponsors zijn die Israels oorlopgsinspanning zullen financieren.