De wereld een markt

Maandag: De olie- en financiele markten gaan open en reageren onmiddellijk op de laatste gebeurtenissen in de Golf-crisis (Iraaks oproep tot een heilige oorlog tegen het Westen, het besluit van Arabische staten troepen te sturen naar Saoedi-Arabie, Iraaks voorstel tot terugtrekking van alle buitenlandse troepen in het Midden-Oosten). De beurs van Tokio is nerveus en tuimelt 4,2 procent. De olieprijzen stijgen nadat ze vorige week vrijdag even tot rust waren gekomen. Ook de Europese beurzen zijn nerveus.

Het Nederlandse kabinet besluit twee fregatten over een week naar het Golf-gebied te sturen. Volgens het Centraal Planbureau heeft de crisis beperkte gevolgen voor de Nederlandse economie. Onder de belangrijkste Westerse bondgenoten rijst onenigheid over de VN-handelsboycot van Irak en Koeweit. Syrie bsluit een symbolische troepenmacht naar Saoedi-Arabie te sturen, waar intussen 3.000 Egyptische en 1.500 Marokkaanse militairen arriveren. Pakistan kondigt aan 5.000 manschappen te sturen. Belgie besluit drie marineschepen nog deze week naar het Golf-gebied te zenden. Saoedi-Arabie consulteert andere OPEC-leden overspoedberaad over produktieverhoging. Waarnemers melden dat veleolietankwagens de grens passeren tussen Jordanie en Irak. Japan is bereideconomische hulp te verlenen aan Golfstaten die worden getroffen door deboycot van Irak en Koeweit. Wall Street stijgt 30 punten. De olieprijs(Brent) stijgt tot 26,50 dollar per vat (159 liter). Dinsdag: De olieprijzen stijgen verder. De beurs van Tokio herstelt zich enigszins (1,9 procent). De Europese beurzen zijn stabiel.

President Bush zegt voorlopig niet van plan te zijn de Amerikaanse marine te onderwerpen aan een VN-commando. Hij overweegt de haven van Aqaba aan de Rode Zee af te sluiten. Turkije verbiedt twee schepen met voedsel voor Irak te lossen in de haven van Mersin. De Jordaanse koning Hussein arriveert in de VS. Het Pentagon maakt bekend dat de Amerikaanse grondstrijdmacht in Saoedi-Arabie is gegroeid tot 26.000 manschappen en dat nog eens 45.000 man onderweg zijn. Het Nederlandse bedrijf Ballast Nedam, dat baggert in Irak, zet vijftien medewerkers op het vliegtuig naar Riad die vorige week waren teruggehaald uit Saoedi-Arabie. In de monding van de Golf ten zuiden van de Straat van Hormuz groeit de vloot werkeloze olietankers. Kosten per very large crude carrier: 6.000 dollar per dag. Wall Street is stabiel. De olieprijs (Brent) stijgt tot 26,80 dollar per vat.

Woensdag: De olieprijzen beginnen te dalen. De beurs van Tokio herstelt krachtig en boekt een winst van 5,4 procent, de op een na grootste stijging in de geschiedenis van de beurs. De Europese beurzen reageren verdeeld. De prijs van het goud zakt, na dagenlang gestegen te zijn. De Iraakse leider Saddam Hussein maakt bekend dat hij de Iraanse voorwaarden voor een vredesverdrag zonder voorbehoud en volledig accepteert. Hij erkent de rivier Shatt al-Arab als grens tussen beide landen waarover hij acht jaar bloedig oorlog voerde met Iran. Iran verwelkomt de Iraakse knieval jubelend, maar zegt de VN-boycot van Irak te zullen blijven respecteren. Zwitserse banken melden een kolossale Arabische kapitaalvlucht sinds de Golf-crisis richting Zwitserland. President Bush overweegt 50 a 60.000 reservisten op te roepen. Hij noemt de Iraakse leider een leugenaar. In Jordanie komen 7.000 buitenlanders aan uit Irak, vooral Egyptenaren. Moskou meldt dat 5.000 Russen Irak niet mogen verlaten. Shell Tankers Rotterdam wijst een eis voor loontoeslag van zijn zeelieden in het Golf-gebied af. De Tsjechoslowaakse president Vaclav Havel vraagt Mexico om extra olie. In de Londense City kopen en verkopen twee effectenhandelaren binnen een kwartier 113 miljoen aandelen met forse winst van de chemiereus ICI in de oliemaatschappij Enterprise Oil. Wall Street is nog steeds stabiel. De olieprijs (Brent) daalt tot 26,30 dollar per vat.

Donderdag: De olieprijzen beginnen weer te stijgen. De beurs van Tokio herstelt verder (2 procent). De Europese beurzen maken een stuurloze indruk. Premier Lubbers zegt dat de Nederlandse fregatten alleen onder VN-vlag geweld mogen gebruiken. De Iraakse leider Saddam Hussein noemt president Bush een leugenaar en dreigt duizenden Amerikanen in doodskisten naar huis te sturen als beide partijen slaags mochten raken. Bush geeft zijn marineschepen nadere instructies voor het afdwingen van de boycot: de VS-vloot mag schieten. Turkije meldt dat de schade aan zijn economie kan oplopen tot drie miljard dollar. De Jordaanse koning Hussein belooft Bush dat zijn land achter de VN-boycot staat en de haven Aqaba zal sluiten voor handel op Irak. Hij weerspreekt geruchten dat hij een boodschap van de Iraakse leider bij zich heeft voor Bush. Saddam Hussein beveelt 4.000 Britten en 2.500 Amerikanen in Koeweit zich in twee hotels te verzamelen. Wall Street verliest 66 punten. De olieprijs (Brent) daalt alsnog en sluit op 25,99 dollar per vat.

Vrijdag: De olieprijzen stijgen weer. Aan het herstel van de beurs in Tokio is een eind gekomen en de koersen dalen 2,8 procent. Ook de Europese beurzen dalen fors. De dollar is lager dan ooit (1,74 gulden). Saoedi-Arabie verhindert dat een Iraakse tanker afmeert in de Rode Zee-haven Mu'ajjiz. Turkse journalisten melden dat de VS een beperkte militaire actie van plan zijn tegen een Iraakse kerncentrale en opslagplaatsen van chemische wapens in Irak.