Peter Murphy geeft volleybalsters besef van persoonlijkekwaliteiten terug; 'Soms meer therapeut dan bondscoach'

Vanaf volgende week woensdag doet de Nederlandse vrouwenvolleybalploeg in China mee aan het A-wereldkampioenschap. Dat mag een klein wonder heten. In juni '89 wist Oranje zich in La Coruna niet eens voor het B-WK te plaatsen. Maar toen via een door de invloedrijke NeVoBo-voorzitter De Bruin eigenhandig opengezette achterdeur toch nog toegang tot het evenement werd verworven leverde dat drie maanden geleden meteen een gouden medaille op. Een opmerkelijke ommezwaai die vooral het werk zou zijn van Peter Murphy, de interim-bondscoach.

AMSTELVEEN, 17 aug.

De volleybalsters praten net zo lovend over Peter Murphy als vele voetballers over Happel en Cruijff. Ze zagen in hem ook de enige geschikte kandidaat om de ongewenste Pang als bondscoach op te volgen. De speelsters waren eind '89 en begin dit jaar niet mild in hun kritiek op de vriendelijke Chinees die door zijn afwijkende trainingsopvatting en gebrek aan kennis van de Nederlandse of Engelse taal de ploeg niet kon motiveren. 'Er moest gewoon iets gebeuren. Zo kon het niet langer', zegt aanvoerster Ingrid Piersma. 'Het was heel moeilijk om dat duidelijk te maken, want Pang is zo'n ontzettend aardige man die er alles aan deed.' Toch moest Murphy komen, vond men. Hij was al eerder vrouwenbondscoach geweest en had Nederland in 1985 naar de opzienbarende derde plaats bij het Europese kampioenschap geleid. Murphy twijfelde echter of hij de taak op zich zou nemen. Hij moest in dat geval namelijk de functie van technisch directeur van de Nederlandse Volleybal Bond opgeven. Maar Murphy is bezeten van de sport en besefte dat 'er makkelijker een nieuwe directeur dan een nieuwe bondscoach te vinden zal zijn'.

Hij wist ook dat deze selectie om optimaal te kunnen functioneren een Nederlander als coach nodig heeft. En dat kon, vonden de speelsters, alleen de technisch directeur zelf maar zijn.

Stoomcursus

Murphy startte officieel op 1 april en hem restte toen nog amper zes weken voor het B-WK in Spanje. Hij spreekt achteraf ook van een stoomcursus. In zijn eerste gesprek met de groep vertelde de coach dat hij het op zijn manier zou gaan aanpakken, de Murphy-methode. Hij ging, zoals hij het zegt, op de positieve toer. Hij wilde de internationals in hele lange trainingsessies vooral 'het besef van eigen kunnen teruggeven'.

Murphy: 'Ze hadden een bepaald stempel opgedrukt gekregen, die van een stel verliezers. De invloed van de buitenwereld op sporters is groot. Ik vind Nelli Cooman bijvoorbeeld een absolute winnaar, maar door anderen is ze nu aan zichzelf gaan twijfelen.' Al na een paar weken onder leiding van Murphy verloor Nederland slechts met 3-2 van wereldkampioen China na in de vijfde set zelfs met 12-6 te hebben voorgestaan. 'Dat was het bewijs voor de speelsters', aldus Murphy die meteen na de winst op het B-WK zei zich 'soms meer therapeut dan coach te hebben gevoeld'.

Volgens Murphy moet een coach bij de vrouwen meer praten dan bij de mannen. 'Vrouwen zijn gevoeliger', legt hij uit. 'Die vergeten niet zo snel als mannen. Bij een vrouwenploeg kan een conflict lang sluimeren. Ik ben ook meteen het vormen van groepjes tegengegaan. Het kan je ploeg kapot maken als een deel van het team steeds ergens in een hoekje gaat zitten fluisteren. Zoiets gebeurt niet meer bij ons. We vormen echt een unieke groep.' Murphy wordt door de volleybalsters geprezen om zijn mensenkennis. Henriette Weersing, de vedette van het team, noemt hem een psycholoog. 'Hij observeert je zonder dat je het merkt. Hij zegt soms iets waarvan je denkt: hoe weet hij dat nou.'

Volgens aanvoerster Piersma geeft Murphy iedereen het gevoel waardevol voor de ploeg te zijn, ook de wisselspeelsters. 'Achter alles wat hij doet zit iets diepers.' Marjolein de Jong: 'Je werkt keihard voor hem. Hij is de baas.'

Murphy vindt het te ver gaan zichzelf als een psycholoog te betitelen. Hij zegt dat het in zijn geval vooral een kwestie van goed kijken is, zijn team observeren. 'Ik hoor niets, ik zie veel. Dat is mijn credo.'

De speelsters mogen hem tijdens de trainingen tegenspreken en kritiek leveren. 'Maar dat moet kort duren', vertelt hij. 'Na afloop kunnen we dan verder praten, no hard feelings.'

Bejaardenhuis

Peter Murphy is een man met twee gezichten. Hij kan bijna op kinderlijke manier met de ploeg grappen en grollen uithalen en het moment erna ineens enorm uitvallen. 'Hij schopt dan een bal tegen het plafond of gaat staan schelden', vertelt Piersma. Murphy spaart niemand. Toen basisspeelster Ingrid Gleis, 21 jaar pas, na het succesvolle B-WK wegens haar studie haar afscheid aankondigde reageerde hij furieus. Murphy vond het vreemd dat ze niet heeft geprobeerd samen met hem een oplossing te vinden. 'Zo blijft ze een loser', zei de coach. 'En dat zal ze blijven voelen. Ook als ze als 85-jarige in het bejaardentehuis zit.' Murphy vindt het zijn taak als coach om te zorgen dat de speelsters ook later nog iets aan hun sportloopbaan hebben. 'Het coachen heeft voor mij een diepere achtergrond. De ontwikkeling van de persoon is voor mij net zo belangrijk als winnen.'

Hij zegt met zekerheid te weten dat alle spelers uit deze ploeg later als persoonlijkheden door het leven zullen gaan. Ingrid Piersma, de aanvoerster, stopt na het WK in China. Met haar heeft Murphy een speciale band. Zij behoorde tijdens de succesperiode van 1985 ook al tot het Nederlandse team. 'We praten eigenlijk niet veel meer met elkaar. Oogcontact is vaak genoeg', aldus Murphy.

Hij bekent dat het in zijn besluit om zijn rentree als coach te maken heeft meegespeeld dat hij vond dat Piersma een mooi afscheid verdiende. Een mislukt kwalificatietoernooi in La Coruna was volgens hem daarvoor te min. 'Dat past niet bij zo'n speelster.'

Zelf wil Murphy ('Een plaats bij de eerste tien in China zou geweldig zijn') in tegenstelling tot de eerdere plannen na het WK bij Oranje blijven. 'Dat komt door het team', bekent hij. 'Dat heeft mijn boodschap begrepen en opgepakt. Ik wist dat vrouwen in de sport dieper kunnen gaan dan mannen. Maar deze ontwikkeling had ik mijn stoutste dromen niet verwacht. Het is een stel winnaars geworden. Ik voel bij het team de gigantische ambitie die de ploeg van 1985 ook had. Dat vind ik fantastisch. Dat heeft veel bij me losgemaakt.'