Niet alle gevangenen Golfoorlog willen terug

GENEVE, 17 aug. Niet alle Iraanse en Iraakse krijgsgevangenen willen gebruik maken van de mogelijkheid naar hun vaderland terug te keren, omdat ze van hun eigen regime represailles vrezen. Aangezien het Rode Kruis zorgvuldig wil controleren of iedereen echt vrijwillig terugkeert, is de procedure nogal tijdrovend. Het Internationale Comite van het Rode Kruis (ICRC) slaagt er dan ook niet in volledig te voldoen aan de wens van Irak tweeduizend Iraanse krijgsgevangenen per dag de grens over te zetten.

Het was aanvankelijk de bedoeling elke dag tweeduizend van hen per konvooi, begeleid door Rode-Kruisvoertuigen, over land naar Teheran te rijden, maar dit stuit op praktische bezwaren. Volgens een aangepast plan bracht het ICRC vandaag de eerste duizend Iraanse krijgsgevangenen per trein en bus naar de grens, waar ze werden opgewacht door medewerkers van de Rode Halve Maan.

De Iraanse regering heeft vanmorgen al een onbekend aantal Iraakse krijgsgevangenen naar de grens met Irak laten overbrengen, hetgeen erop wijst dat ook Teheran nu toestemming heeft gegeven de naar schatting 70.000 Irakezen terug te sturen.

Volgens ICRC-woordvoerder Martine Emmerli is er nog een probleem dat effectieve bemiddeling van de hulporganisatie in de weg staat. De in Irak aanwezige negentien Rode-Kruisgedelegeerden hebben tot dusver 17.000 van in totaal naar schatting 30.000 Iraanse krijgsgevangenen kunnen registreren. Maar de vier Rode-Kruismedewerkers die vanuit Teheran opereren is sinds eind 1987 de toegang tot de kampen met Iraakse krijgsgevangenen ontzegd. Herhaalde protesten van het ICRC-hoofdkwartier in Geneve tegen de slechte behandeling, de indoctrinatie en heropvoeding van de Irakezen waren voor Teheran aanleiding het ICRC de toegang te weigeren. Normaal gesproken had de uitwisseling van de totaal 100.000 krijgsgevangenen al achter de rug moeten zijn. Volgens de Geneefse oorlogsconventies moet met uitwisseling worden begonnen zodra de vijandelijkheden zijn beeindigd. Tot dusver zijn bij eerdere uitwisselingen in totaal 2312 krijgsgevangenen vrijgelaten. De laatste van een onregelmatige serie speciale vluchten was in januari.