Koetsen en kronen ontbreken bij vorstelijke inhuldiging

GENEVE, 16 aug. De gelegenheid leent er zich uitstekend voor en de onweerstaanbare cliches rollen dan ook uit de mond van de tv-commentator tijdens de inhuldiging van prins Hans-Adam II als vorst van het tussen Oostenrijk en Zwitserland ingeklemde ministaatje Liechtenstein: Europa's kleinste belastingparadijs, de sprookjesachtige weelde van het 'operette-fahige' vorstenhuis, de vele dubieuze postbusbedrijven, het recente stemrecht voor vrouwen, de exorbitant hoge opbrengsten van de uitgifte van series postzegels de zichzelf respecterende 'royalty-watcher' kan er moeilijk omheen.

Het ontgaat hem evenmin dat vorstin Maria Agla, de gemalin van de met zijn 45 jaar vroeggrijze prins, gekleed gaat in een hooggesloten creatie met rode bloemen. En wat zie ik? Ja hoor, zij heeft heur haar geverfd: van zwart naar asblond. Hoe modern, hoor je de man denken. Maria Agla's haar is overigens gecoiffeerd in de stormbestendige uitvoering a la koningin Beatrix. En er zijn meer overeenkomsten. Ons Oranje-zonnetje heet hier furstlich.

De omstreden bisschop van Coire, Wolfgang Haas, die hier geboren is, is er in vol ornaat. De pauselijke nuntius die de hand heeft gehad in de impopulaire benoeming van deze Zwitserse kloon van monseigneur Gijssen is er ook. Maar koningsgezinden die hier een reunie van vorstenhuizen hadden verwacht worden teleurgesteld: er is geen enkele afgevaardigde van de overige, vaak met elkaar verwante, Europese vorstenhuizen. Een sober feest, zonder gouden koetsen, troonredes, diamanten diademen en kroonluchters. Vanuit alle etalages in Vaduz kijkt het vorstelijke tweetal de voorbijgangers aan de vele slenterende toeristen die tussen de belastingvrije aankopen door een blik hopen op te vangen van het vorstenpaar dat zich na de korte inhuldigingsceremonie, met veel Strauss en Johann Sebastian, onder zijn onderdanen begeeft.'s Avonds is er vuurwerk, dat wel, maar ook in de nachtelijke uren blijft het relatief rustig in Liechtenstein. De 28.000 inwoners (van wie eenderde buitenlands) betuigen in gepaste stilte hun trouw aan het vorstenhuis. Van een 17-jarige gymnasiast ('Mijn vorsten vereer ik') tot een 70-jarige rentenier ('Ik ben overtuigd monarchist') lijkt de eerbied voor Hans-Adam II unaniem.

Zoals in 1939 zijn vader, Franz Josef, bij diens troonsbestijging een plechtige eed van trouw aflegde op de soevereiniteit van Liechtenstein (kort nadat bij Hitlers inlijving van Oostenrijk er in het vorstendom ook stemmen waren opgegaan voor een 'Heimholung ins Reich'), zo onderstreepte ook prins Hans-Adam gisteren hartstochtelijk het zelfbeschikkingsrecht van zijn land.

Hans-Adam wil Liechtenstein, na een decennialang zelfgekozen isolement, opstoten in de vaart der volkeren. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties boog zich dinsdagavond, een dag voor de inhuldiging, over een aanvraag voor het VN-lidmaatschap. Op 18 september zal naar verwachting de Algemene Vergadering met een benodigde tweederde meerderheid hiermee instemmen, waarna Liechtenstein de 161ste VN-lidstaat zal worden.

De prins, een in Sankt-Gallen afgestudeerd natuurkundige, tevens directeur van de grootste van drie Liechtensteiner banken, neemt het buitenlandse beleid in eigen handen, voorzover dat mogelijk is los van Zwitserland of van Oostenrijk. 'Of we leren op eigen benen staan of we geven onze zelfstandigheid helemaal op', zo waarschuwde hij ooit voor een sluipende 'Helvetisierung'. Hij wekte de vijftien geachte afgevaardigden in de Landdag, het parlement, waarin sinds 1986 ook vrouwen zitting mogen hebben, uit hun 'doornroosjeslaap', zoals hij het noemde, met een controversiele oproep nu eens eindelijk uit de comfortabele rugzak van Zwitserland te kruipen. Naar verluidt zou Hans-Adam zelfs hebben voorgesteld de Zwitserse frank, het wettige betaalmiddel ter plekke, om te wisselen voor de D-mark.

Bedaagder politici hebben hem tot dusver van dit soort nieuwlichterij weerhouden.

Ook zijn idee om een fietsend, maar tot de tanden toe gewapend, minilegertje de 160 vierkante kilometer soevereine integriteit van Liechtenstein te laten verdedigen in plaats van in tijd van crisis militair terug te vallen op de Zwitsers, viel niet in goede aarde. Niettemin heeft Hans Adam ermee aangetoond hervormingsgezind te zijn. Hij zou zelfs niet terughoudend staan tegenover een mogelijk lidmaatschap van de EG, mits Zwitserland de weg bereidt, hetgeen voor de ouderen in het oerconservatieve oerkatholieke vorstendom gelijkstaat aan een vorm van gevaarlijke blasfemie.

Vorst Hans Adam en kroonprins Alois (links). (Foto AP)