Zwitserse frank profiteert spectaculair van Golfcrisis

GENEVE, 15 aug. De vraag naar Zwitserse franken is als gevolg van de crisis in de Golf spectaculair toegenomen. Investeerders zoeken hun toevlucht tot de frank, nu de dollar in waarde naar een na-oorlogs dieptepunt keldert. Volgens het Zwitserse instituut voor conjunctuurstudie is de frank sinds de scherpe koersval van mei 1989 elf procent in waarde gestegen. Opvallend is de waardestijging ten opzichte van de dollar (+ 26 procent) en de yen (+ 33,3 procent). De omvang van de kapitaalvlucht sinds Iraks invasie in Koeweit is zelfs niet bij benadering vast te stellen. Een bank in Bahrein beweert dat in de afgelopen twee weken tussen de 30 en 50 procent van alle tegoeden van banken in de Golf in meerderheid in Saoedische handen naar Jersey, Luxemburg, de VS en vooral naar Zwitserland is overgemaakt. Sommige bankiers spreken van de grootste hausse van de Zwitserse frank sinds de verkiezing van de socialistische president Mitterrand in mei 1981. Toen kwam vanuit Frankrijk een miljardenstroom van vluchtgeld naar Zwitserland op gang.

In tijden van crisis weken investeerders vroeger als vanouds uit naar de dollar. Nu nemen goud en de Zwitserse frank in toenemende mate die functie van veilig toevluchtsoord over. De Zwitserse frank was de afgelopen dagen, naast goud, het aantrekkelijkste alternatief voor de dollar. Geld uit het Midden-Oosten wordt sterk aangetrokken tot de frank, aldus bronnen in Zurich. Zwitserse bankiers achten de relatief hoge rente een belangrijke reden, naast de traditioneel hoog geachte stabiliteit van de frank. De rente op de geldmarkt in Zwitserland beloopt tussen de 6,5 en 9 procent.

Woordvoerder Werner Abegg van de Zwitserse Nationale Bank waarschuwt dat het vooralsnog om vermoedens gaat. 'We gaan af op meldingen van deviezenhandelaren en gegevens van individuele banken. Een totaalbeeld is moeilijk te schetsen. Statistieken van in- en uitvoer van Zwitserse franken bestaan niet. Controlemogelijkheden ontbreken. Pas over een jaar is bij benadering vast te stellen hoeveel de tegoeden uit het Midden-Oosten zijn gestegen. Bovendien worden tegoeden uit het Midden-Oosten voor een groot deel via buitenlandse, en niet via Zwitserse banken overgeboekt'. Voor Abegg komt de hausse op de frank niet onverwacht. 'Vergeet niet', zegt hij, 'dat ook voor de crisis in de Golf de frank zeer gewild was. Begin dit jaar was er sprake van een markante versterking van de positie van de frank, een versterking die de afgelopen maanden is geconsolideerd'. Daalde de frank anderhalf jaar geleden tot een dieptepunt van 1,24 gulden, vandaag wordt 1,35 gulden voor de frank betaald. De politieke en economische stabiliteit van het land speelt een rol, meent Abegg. Zwitserse bankiers pochen vooral over de grote kennis van de geldwereld bij 'de Kabouters van Zurich', zoals de drie grootste Zwitserse banken worden genoemd. Ook roemen zij de eigen serviceverlening.

Kort na de inval van Irak in Koeweit hebben de grootste banken, waaronder de Kreditanstalt, een crisisteam ingesteld. 'Alle routine-handelingen uit de betrokken landen werden nauwgezet in het oog gehouden', zegt Robert Jeker, voorzitter van de raad van bestuur van Kreditanstalt. Nog voordat Bern een verhoogde waakzaamheid afkondigde controleerde een buitengewone stafgroep alle geldhandelingen uit de Golf. 'We hebben onmiddellijk erop toegezien dat niemand over bedragen kon beschikken waarop hij mogelijkerwijs geen recht zou hebben', aldus Jeker.

Hij ontkent dat in de kluizen van de Kreditanstalt ook maar een cent van Iraks president Saddam Hussein zou liggen. Volgens schattingen hebben Irak en Koeweit in totaal vier miljard frank uitstaan op Zwitserse banken. Tot zover onze correspondent.

Volgens de Bank voor Internationale Betalingen (BIB) had Koeweit aan het einde van het eerste kwartaal tegoeden bij Westerse banken ter waarde van 17,587 miljard dollar. Dat was 1,316 miljard dollar meer dan op 1 januari. Koeweit is het enige OPEC-land dat een 'significante toeneming van zijn middelen' heeft weten te bewerkstelligen in deze periode, aldus de BIB. De tegoeden van Irak namen toe met 224 miljoen dollar tot 3,271 miljard dollar, aldus de BIB in haar vandaag verschenen kwartaalverslag. Het verslag is opgesteld voordat de tegoeden van Irak en Koeweit in het buitenland werden bevroren als sanctie voor de Iraakse inval in Koeweit. (DPA, AFP, Reuter)