Koning Hussein klem tussen plicht en lijfsbehoud

AMSTERDAM, 15 aug. Wat koning Hussein van Jordanie ook doet, hij is verdoemd. Hij is thans op bezoek in Washington: bij een van zijn belangrijkste beschermers, wiens vertrouwen hij heeft beschaamd en op wiens bescherming hij desondanks rekent. President Bush heeft al op de vraag of de Amerikaanse blokkade tot Jordanie zou worden uitgebreid indien Jordanie via Aqaba doorgaat met zijn export naar Irak, gezegd: 'Dat zou op een zeker moment best mogelijk kunnen zijn'.

Maar Bush zei er meteen bij: 'Wij hebben Jordanie in het verleden geholpen, wij zullen dat ook in de toekomst doen.' Koning Hussein heeft volgens de Jordaanse radio een boodschap bij zich van zijn naaste vriend en bondgenoot, president Saddam Hussein van Irak dezelfde die, als de koning op welke manier dan ook dwars ligt, korte metten met hem zal maken.

De belangrijkste geldschieters van de koning, de olie-Arabieren in de Golf, zijn kwaad. Zij hebben gedreigd dat Jordaanse en Palestijnse gastarbeiders in hun landen niet langer welkom zijn. Zij zullen de koning de eerste tijd zeker geen dollar uitbetalen. Zijn vriend en buurman in het noorden, president Assad van Syrie, wacht hongerig het moment af waarop Jordanie instort om zich, uit naam van de Arabische Eenheid, op het karkas te werpen. De meerderheid van 's konings onderdanen respecteert hem, ook de Palestijnen, zijn natuurlijke vijanden, circa 70 procent van de totale bevolking. Maar als de koning morgen door een verstandig Palestijns leider met voldoende financiele middelen wordt vervangen, zou de meerderheid van de bevolking waarschijnlijk geen traan laten. 's Konings westelijke buurman en vijand, Israel, waarmee hij tot twee jaar geleden nog geheime afspraken maakte die uitsluitend bedoeld waren om de spanningen binnen de perken te houden, is sinds enkele maanden onvoorspelbaar en zeer gevaarlijk geworden. Want de problemen met de Palestijnen in Israel en de bezette gebieden nodigen als het ware uit om Jordanie als uitlaatklep te gebruiken. Al enige tijd geleden leek koning Hussein de hoop op politieke redding te hebben opgegeven. Zijn naaste omgeving omschrijft hem als gedeprimeerd en geirriteerd. Hij geeft velen het gevoel dat ook hij niet meer gelooft in zijn bemiddelingspogingen die uitsluitend ten doel hebben te laten zien dat hij een onmisbare rol vervult. Vorige week nog noemde hij datgene wat hij deed mission impossible. Waarnemers zijn het met hem eens: de koning zit klem tussen zijn Arabische verplichtingen, zijn internationale verplichtingen en zijn drang om te overleven.

Sinds tien jaar is de Jordaanse economie vrijwel voledig afgestemd op die van Irak. Vrijwel direct nadat de Iraakse troepen Iran waren binnengevallen, besloot de koning zich voor de volle honderd procent achter Saddam Hussein te stellen. In die dagen keken alle andere Arabische leiders verheugd toe hoe de te gevaarlijk geachte Saddam zich in die oorlog verzwakte. De koning van Jordanie was de enige Arabische leider die openlijk partij koos voor zijn Arabische broeder Saddam en tot een nauwe samenwerking met hem besloot. Pag.5: Vervolg