Inkoop van aandelen

DSM verklaarde gisteren met nadruk geen eigen aandelen te hebben gekocht in de periode (drie weken voor publikatie van cijfers) waarin bestuurders dat volgens de modelcode niet voor eigen rekening mogen doen. Tevens zei DSM volgend jaar de halfjaarcijfers wel wat eerder te kunnen presenteren. De interne organisatie had dat nu ook al gekund, maar voor de commissarissenvergadering was wat ongelukkig een late datum gekozen.

De onderneming had dus ruim voor publikatie goed inzicht in de cijfers, een situatie waarmee de modelcode geen rekening houdt. Dit probleem is op te lossen door de onderneming tevoren te laten vertellen wanneer tegen welke prijs hoeveel aandelen zullen worden ingekocht. Het instrument van het tenderbod, sinds kort mogelijk maar nog niet gebruikt, zou hiervoor als model kunnen dienen. De self-tender is in de Verenigde Staten geen onbekend begrip.

Fiscus

Als op een aandeel 25 gulden is gestort en de onderneming koopt het voor 100 gulden, beschouwt de fiscus het verschil van 75 gulden als een winstuitkering waarop 25 procent dividendbelasting moet worden betaald.

De onderneming mag wel aandeelhouders van een andere vennootschap belastingvrij betalen, maar niet de eigen aandeelhouders (volgens sommige deskundigen is dat een belangrijk motief achter de golf van overnemingen van de laatste jaren). Toch is het standpunt van de fiscus wel te begrijpen, want elke andere benadering biedt legio mogelijkheden om belastingvrij gelden uit vennootschappen te halen. De enige oplossing van het dilemma ligt in het afschaffen van de belasting op dividenden, waarover immers al vennootschapsbelasting is afgedragen.

Zolang dat niet gebeurt moeten ondernemingen om hun aandeelhouders de dubbele belastingheffing te besparen andere wegen volgen. Bijvoorbeeld: uitkering van stockdividend, het via verandering in de nominale waarden van de aandelen kweken van nieuwe fiscaal vrije reserves (ABN Amro Holding), terugbetaling op aandelen (zoals IHC Caland deed) of zoals Heineken regelmatige uitgifte van bonusaandelen.

Robeco

Aan internationale spreiding zijn ook risico's verbonden. In juni bereikte het Dow-Jonesgemiddelde op Wall Street nog een recordhoogte boven 2935, ruim vijf procent boven het niveau begin dit jaar.

Toch zijn beleggingen van Robeco in het eerste halfjaar 590 miljoen gulden minder waard geworden. Bij Rolinco was de waardedaling 257 miljoen. Die strop komt vooral uit Japan, waar de aandelenkoersen in guldens gemeten, het eerste halfjaar 24 procent daalden.

Het lijkt erop dat de Robeco-fondsen half maart van gedachten zijn veranderd over Japan. In het op 6 maart gedateerde jaarverslag schreef Robeco immers te rekenen op een geleidelijk herstel van de koers van de yen en op goede resultaten voor het Japanse bedrijfsleven. Nu zegt Robeco dat gedurende het eerste kwartaal in Japan werd verkocht.

Robeco's volgende zorg is nu de dollar. Eind vorig jaar had Robeco de valutarisico's niet afgedekt. Eind juni was 30 procent van de dollarbelangen afgedekt. Rolinco neemt minder valutarisico en heeft per eind juni bijna 45 procent van de dollarrisico's afgedekt.