Drukte bij herdenking van einde Tweede Wereldoorlog met Japan

DEN HAAG, 15 aug. 'De recente gebeurtenissen in het Midden-Oosten geven deze herdenking een extra dimensie, want vrijheid moet steeds worden bevochten. Het is hoopvol dat de agressor meteen werd veroordeeld.' Dat zei premier Lubbers vanochtend tijdens de herdenkingsbijeenkomst in het Haagse Congresgebouw van voornamelijk Nederlanders die op 15 augustus 1945 met de capitulatie van Japan het einde beleefden van de Tweede Wereldoorlog.

De aparte herdenking van de slachtoffers van de Japanse bezetting werd pas tien jaar geleden ingesteld. De behoefte eraan kwam voort uit ergernis over het feit dat bij de jaarlijkse herdenking op 4 mei mauwelijks aandacht werd besteed aan oorlogsslachtoffers in het voormalige Nederlands-Indie.

Twee jaar geleden onthulde koningin Beatrix in Den Haag het Indisch monument voor oorlogsslachtoffers, waar bezoekers nu gedurende heel het jaar bloemen neerleggen. Steeds meer mensen geven als laatste wens te kennen dat de bloemen die worden geschonken bij hun overlijden vervolgens bij het monument worden neergelegd. De ruim 2.000 belangstellenden die in het Haagse Congresgebouw de herdenking meemaakten veel anderen konden geen plaats meer krijgen vertrokken na afloop naar het nabijgelegen Indisch monument voor een korte en plechtige herdenking.

Voorzitter R. Boekholt verwees in zijn toespraak ook naar de honderdduizenden Indonesische dwangarbeiders die tijdens de Japanse bezetting van Indonesie omkwamen. Tot de speciale gasten behoorden de ambassadeurs van Indonesie, de Verenigde Staten, Groot-Brittannie, Australie en Nieuw Zeeland.

Boekholt sprak er zijn misnoegen over uit dat in Japan alleen de slachtoffers van de atoombommen worden herdacht. 'Ik wil dit gebeuren niet bagatelliseren, maar de Japanners zullen niets nalaten om de wereld ervan te overtuigen dat zij slachtoffers van de oorlog zijn en de geallieerden de boosdoeners. Als er geen Pearl Harbour was geweest, dan was er ook geen atoombom geweest. Het oorlogsverleden van Japan is in dat land nog steeds niet openlijk bespreekbaar. Geschiedvervalsing is nog steeds aan de orde van de dag', aldus Boekholt.

Premier Lubbers zette daar tegenover dat weliswaar het oorlogsverleden niet mag worden vergeten, maar dat wraakzucht ook niet juist is. 'Misschien wel vergeving. Anders zou alles vergeefs zijn geweest. We hebben de plicht het beter te doen', aldus Lubbers.