Toenadering Israelische 'duiven' tot PLO ten einde

TEL AVIV, 14 aug. 'Ik hoop dat er oorlog komt', zegt de 27-jarige Ahmed uit Gaza, die over enkele dagen in het huwelijk treedt. 'Voor ons Palestijnen kan de situatie nauwelijks verslechteren. Een explosie schudt het hele Midden-Oosten door elkaar en misschien komen onze kaarten dan beter te liggen.'

'Wij Palestijnen in de bezette gebieden staan als een man achter president Saddam Hussein. Het is toch onaanvaardbaar dat een paar sjeiks en koningen de Arabische olierijkdom in grenzeloze luxe verspillen terwijl veel Arabieren in bittere armoede leven. Onze harten klopten van blijdschap toen Irak het door en door corrupte bewind in Koeweit aan de kant zette.' De vriendelijke Ahmed is er zeker van dat de massa's in de Arabische wereld dit gevoel delen en zich zullen keren tegen Arabische leiders die met de Verenigde Staten gemene zaak maken tegen Irak. 'Dat is ook zo in Egypte. President Hosni Mubarak wordt door zijn volk weggevaagd', voorspelt hij.

Volgens een gerucht, dat zich gisteren snel door de bezette gebieden verspreidde, was de Egyptische leider al ten val gebracht. Dit bracht winkeliers in Hebron er toe snoepgoed aan stralende kinderen uit te delen.

In grote lijnen komt Ahmeds kijk op de situatie dagelijks tot uitdrukking in hoofdartikelen in de in Oost-Jeruzalem verschijnende Palestijnse kranten, in kreten op muren en in pro-Iraakse betogingen in dorpen en steden in de door Israel bezette gebieden. 'De Arabische top (in Kairo) liep uit op een zegening voor de Amerikaanse invasie van de islamitische heilige plaatsen, Arabische leiders die deze interventie steunden hebben verraad gepleegd. De Arabische massa's wordt gevraagd in actie te komen om de heilige plaatsen en Arabische (olie)rijkdom te beschermen. Diegenen die de (Amerikaanse) invasie steunen hoeven zich geen illusies te maken dat ze voor altijd in hun paleizen kunnen blijven', schreef Al-Fajr maandag. 'Het verbaast ons niet dat die Arabieren die trouw zijn aan buitenlanders zich opnieuw aan hen hebben onderworpen en hun talent in dienst van de agressieve buitenlanders stellen', schreef A'Sha'ab dezelfde dag.

De dagelijks sterker wordende anti-Amerikaanse en anti-Israelische gevoelens onder de Palestijnen kwamen gisteren tot uitdrukking in een bijzonder scherp gesteld pamflet, dat door de steeds invloedrijkere islamitische fundamentalistische Hamas-beweging in de Gaza-strook in omloop werd gebracht. In dit pamflet wordt Bagdad opgeroepen 'het hart van Tel Aviv' te treffen indien wie dan ook het waagt zich aan Irak te vergrijpen.

Hamas roept eveneens op tot de totale stopzetting van de eerder door Washington afgebroken dialoog tussen de VS en de PLO en een boycot van alle Amerikaanse produkten. Dat zelfs Radwan Abu Ayyash, een invloedrijke vertegenwoordiger van de Fatah-groep in Oost-Jeruzalem, aan het nut van deze dialoog is gaan twijfelen tekent de radicalisering die zich in het Palestijnse kamp onder invloed van de gebeurtenissen in de Golf voltrekt.

Israels door Likud in de oppositie gedreven 'duiven' voelen door deze ontwikkeling de grond onder hun voeten wegzakken. Kort voor het uitbreken van de crisis in de Golf had in Oost-Jeruzalem een als historisch omschreven ontmoeting plaats tussen met de PLO geidentificeerde Palestijnse persoonlijkheden en linkse Israelische parlementariers, ook uit de rangen van de Arbeiderspartij. Het effect van dit rechtstreekse Israelisch-Palestijnse contact op de Israelische publieke opinie is door de stellingname van PLO-leider Yasser Arafat aan de zijde van Irak volkomen verloren gegaan.

Elazar Granot, de leider van Mapam, is zo door het gedrag van de PLO geschokt dat hij in het openbaar zijn twijfel heeft uitgesproken over aanvaarding van de PLO als een potentiele partner in het vredesproces. 'De PLO heeft zich aangesloten bij het bondgenootschap van terreur tussen Irak en Libie. De PLO heeft zichzelf daardoor als leider van het Palestijnse volk in diskrediet gebracht', zei hij. Dedi Zucker, een uitgesproken voorvechter van de Palestijnse rechten van de Burgerrechtenpartij, is van oordeel dat de PLO de samenwerking tussen de Palestijnen en linkse vredeskrachten in de Israelische politiek in gevaar heeft gebracht. 'De Palestijnen verliezen de steun van het gematigde Israelische kamp', zegt hij. 'Het hele vredesproces komt in gevaar.' Amnon Rubinstein, de leider van Shinoei (verandering), ziet de smalle brug van verstandhouding tussen Israeliers en Palestijnen door de uitspraken van de Palestijnse leiders in elkaar storten.

Het Israelische vredeskamp, dat door de ontwikkelingen in de Israelische politiek de afgelopen jaren al in een moeilijke positie was gemanoeuvreerd, heeft nu het gevoel door het optreden van Arafat en diens woordvoerders in de bezette gebieden op dood spoor te worden gerangeerd. Wie kan met Arafat aan de zijde van president Saddam Hussein, die het land met chemische wapens bedreigt, in Israel nog een lans breken voor een vredesdialoog met de PLO? De Likud-leiders wrijven zich over de lastige positie waarin links door de PLO is beland vergenoegd in de handen. Of dat op het niveau van het dramatisch gewijzigde politieke krachtenveld in het Midden-Oosten gerechtvaardigd is, blijft echter twijfelachtig. De Palestijnse kwestie komt ongetwijfeld als een destabiliserende factor weer op de proppen indien de huidige crisis in het Midden-Oosten, op welke manier dan ook, tot een oplossing komt. Wat is de prijs die Israel zal moeten betalen voor de militaire samenwerking tussen de VS, Egypte en Syrie tegen Irak? Deze vraag werd hier in ieder geval al serieus gesteld voordat Saddam Hussein de Koeweitse kwestie koppelde aan beeindiging van Israels bezetting van de in 1967 veroverde Arabische gebieden en het terugtrekken van de Syriers uit Libanon. Palestijnse persoonlijkheden en Israelisch-Arabische politici hebben ondanks Israels resolute verwerping van dit als 'goedkope propaganda' getypeerde voorstel er enthousiast op gereageerd.