Roemenie in gebreke over mensenrechten

BOEKAREST, 14 aug. De rechten van de mens worden in Roemenie nog steeds niet gerespecteerd. Er zijn nog altijd geen wetten die het recht van vrije meningsuiting en de vrijheid van godsdienst regelen. Het ingrijpen van de mijnwerkers in Boekarest, midden juni, is niet opgehelderd.

Dat zijn de conclusies van een onderzoek, dat in Roemenie is ingesteld door een delegatie van de Internationale Helsinki Federatie. De delegatie, bestaande uit deskundigen uit Tsjechoslowakije, Denemarken, Italie, Noorwegen en Zwitserland, heeft in Roemenie gesproken met leiders van de oppositie en met studenten, maar ook met Petre Roman, de premier, met Gheorghe Robu, procureur-generaal, en met de leider van de nieuwe veiligheidsdienst, Virgil Magureanu.

De delegatie toonde zich vooral verontrust over 'de totale afwezigheid' van wetten waarmee tijdens de revolutie van december bevochten mensen- en burgerrechten worden verankerd en gegarandeerd. Roemeense functionarissen hebben de onderzoekers laten weten dat die wetten er nog komen, en wel voordat er in 1991 een nieuwe Roemeense grondwet wordt opgesteld.

De aanleiding voor het bezoek aan Roemenie was het ingrijpen, midden juni, van de oproerpolitie tegen vreedzame betogers en het daarop volgende optreden van grote groepen mijnwerkers, die in Boekarest schoon schip maakten door echte of vermeende opposanten van het bewind in elkaar te slaan en door kantoren van oppositiepartijen en oppositionele dagbladen te vernielen. De delegatie stelde gisteren dat na dat ingrijpen een juridisch onderzoek is beloofd. Het is ook op gang gebracht, maar het heeft niet tot vervolgingen geleid. Sterker nog, onder de 270 mensen die als getuigen werden opgeroepen voor een parlementaire commissie bevond zich niet een mijnwerker. 'Dat is een schaduw die over de meeste onderzochte incidenten hangt', zo stelde gisteren op een persconferentie Paolo Ungaro, een Italiaans lid van de delegatie van de Helsinki Federatie. Volgens Bjorn Elmquist, een Deense parlementarier, is na de gebeurtenissen van juni geen enkele mijnwerker gearresteerd. Hij stelde dat de regering de taak heeft zowel de protestacties tegen het bewind als het optreden van de mijnwerkers te onderzoeken. Elmquist achtte het onwaarschijnlijk dat de Raad van Europa die het eindrapport van de delegatie ontvangt Roemenie de status van gast verleent, zoals met diverse andere Oosteuropese landen de afgelopen maanden wel is gebeurd. (Reuter, AP)