Ex-bondscoach Thijs Libregts over de problemen rondom zijnopvolging: 'Nederland lijkt op een klein voetballand'

VOLENDAM, 14 aug. Thijs Libregts, de voormalige bondscoach, typeert het feit dat er nog steeds geen opvolger voor hem is gevonden als Luxemburg-achtig. Volgens de Rotterdammer pretendeert Nederland als Europees kampioen groot en belangrijk te zijn, maar gedraagt het zich op deze manier als een klein voetballand. 'Er is', aldus Libregts, 'blijkbaar maar een geschikte man voor de functie van bondscoach. Die (Johan Cruijff, red.) is niet beschikbaar, maar heeft inmiddels al wel verteld wat er allemaal moet gebeuren. Op die manier los je als KNVB dus niets op.' Libregts is een speciale gast op een bijeenkomst voor de trainers van de eredivisieploegen die door Jan Brouwer, de manager van het andere Oranje, Volendam, wordt georganiseerd. Slechts tien clubs geven gehoor aan de uitnodiging. De oefenmeesters worden met een botter, een originele 'Kwak', van Monnickendam naar Volendam gevaren. Daar krijgen ze op de Dijk een lezing over het afgelopen wereldkampioenschap van de coach van halve finalist Engeland, Bobby Robson, thans trainer van PSV, die zijn betoog kracht bijzet door met kopjes en de suikerpot spelsituaties na te bootsen.

Het onderhoud van Robson wordt onverwachts gevolgd door enkele opmerkingen van een emotionele Libregts. De ex-bondscoach is van mening dat er in Nederland over het algemeen sceptisch op de komst van de Engelsman bij PSV is gereageerd. Dat stoort hem. 'Wij weten hier alles', spreekt hij fel en vol cynisme tot Robson en zijn collega's in de zaal. 'We weten precies hoe we moeten voetballen. Ik lees nu nog dat Nederland meer kwaliteit in huis heeft als West-Duitsland en Argentinie samen. Dat is toch een lachertje. We zijn gefrustreerd. We willen niet leren. We noemen het Engelse voetbal antiek en ouderwets, maar men heeft daar wel respect voor elkaar. Er zitten 50.000 toeschouwers bij een wedstrijd en bij het WK werd de halve finale bereikt.'

Geen inspraak

Op de vraag of in Engeland de spelers ook inspraak over de samenstelling van het elftal hebben schudt Robson resoluut het hoofd. 'Dat is bij ons onmogelijk', zegt hij. 'Ik wist al vijf maanden voor het WK dat we tegen Nederland met een sweeper (ausputzer, red) zouden spelen. Dat heb ik de spelers een paar dagen voor de wedstrijd verteld.'

Later legt Libregts uit dat in zijn periode bij Oranje spelers nooit beslissingen hebben mogen nemen. Hij zegt dat dat ten onrechte door de pers is gesuggereerd. 'Ik zou voor de wedstrijd tegen Finland door Gullit de kleedkamer zijn uitgezet. Waar halen ze die onzin vandaan? Ik dacht dat ik gek werd toen ik de advocaat van de KNVB dat voor de rechtbank hoorde zeggen.' Afgelopen weekeinde is Libregts bij het AD-toernooi het bestuurslid technische zaken van de KNVB, Rinus Michels, weer tegen het lijf gelopen. Hij heeft hem gewoon een hand gegeven. Libregts vindt dat hij in zijn tijd als bondscoach te weinig steun van Michels heeft gekregen. Maar hij is ook van mening dat Michels zich heeft laten leiden door 'andere machten'. 'Op een bepaald moment moest er op z'n Rotterdams gezegd gedouwd worden. Je voelde dat het uur u naderde. Ik moest niet weg, nee, er moest iemand in mijn plaats komen. Dat is even een verschil, he.'

Volgens Libregts had ook aanvoerder Ruud Gullit zijn volgelingen, die hem beinvloedden. 'Ik heb wel zes keer met Gullit gesproken en steeds zei hij me dat de racistische opmerkingen die ik zou hebben gemaakt voor hem al lang verleden tijd waren. Ik had hele open gesprekken met Gullit, net zoals met de anderen.'

Sombere toekomst

Libregts voorspelt Nederland een sombere voetbaltoekomst als er niet snel iets verandert. Hij verwacht dat vele mensen op de sport zijn 'afgeknapt' door het slechte spel van Oranje bij het WK en vooral door het gekrakeel rondom de ploeg. 'Wat mij overkwam en wat daarna nog gebeurde is je reinste anarchie.'

Hij zegt in Nederland respect en waardering voor een ander te missen. 'Op honderd kilometer afstand van hier, in Belgie en Duitsland, gaan ze al heel anders met elkaar om. In die landen richten ze een standbeeld voor je op als je als coach eerste in je poule wordt. Maar wij zeggen er meteen bij dat er niet goed gespeeld is. Ik miste in de kwalificatie Gullit met een blessure, Wouters en Koeman hebben last van hun knie gehad, Van Tiggelen was een keer geschorst. Ik moest zelfs Eijkelkamp laten invallen. Waar zeuren we dan over?' Libregts zegt een duidelijke evaluatie van de zijde van de KNVB over het WK te hebben verwacht. Die is er echter nog niet geweest. 'We kijken zo graag bij de buurman over de heg, maar we moeten eerst eens proberen onze eigen zaken te regelen.'

Volgens Libregts zal zelfs Cruijff het als bondscoach niet redden als hij niet door iedereen wordt gesteund en dan vooral niet door het KNVB-bestuur. 'We moeten iemand aanwijzen en zeggen: dat is onze coach. Daar moet iedereen dan achter staan. Dat is de enige manier om uit het dal te komen.'

Wim Jansen

Libregts spreekt tijdens de boottocht lange tijd met Wim Jansen, de technisch coordinator van SVV. Cruijff heeft ruim een maand geleden de naam van Jansen genoemd als de man met wie hij mogelijk samen het Nederlandse elftal zal willen leiden. Jansen zegt op de kade van Volendam echter nog niets van zowel Cruijff als de KNVB te hebben gehoord. Het lijkt uitgesloten dat de ex-Feyenoorder in zijn eentje Oranje op zijn schouders neemt totdat Cruijff beschikbaar is. Het is zelfs nog niet gezegd dat de altijd op de achtergrond verblijvende Jansen zou ingaan op een aanbieding van de KNVB. 'Ik weet wat ik nu bij SVV heb', zegt hij.

Ook de in Volendam aanwezige eredivisietrainers hebben geen oplossing voor de vacante functie van bondscoach. Ze noemen bijna unaniem Cruijff als de meest geschikte persoon. Ze beseffen echter ook dat hij vooralsnog niet beschikbaar is. SVV-trainer Dick Advocaat, zelf ooit als assistent-bondscoach werkzaam bij de KNVB, zegt dat iedereen buiten Cruijff 'bij voorbaat gebrandmerkt zal zijn'.

Volgens Theo Vonk van FC Twente is het derhalve aan te bevelen een buitenlander aan te trekken. 'Die is onafhankelijk en weet niets van alle zaken die intern spelen.' Vier maanden na zijn vertrek als bondscoach zegt Libregts in ieder geval weer bij een club te willen werken. Het zou volgens hem het medicijn kunnen zijn dat de kater van zijn ontslag definitief doet verdwijnen. 'Ik wil wel weer een doel hebben, verantwoordelijkheid dragen.'

De eerste, 'kleinere' aanbiedingen heeft hij afgeslagen. 'Ik wil mezelf niet verlagen door overal in te stappen. Ik voel me nog steeds veel te goed om ergens in het oerwoud te gaan werken.'