Luwte

Hoe ver reiken de bevoegdheden van een binnenslands recreerende minister-president? Die vraag zweefde dezer dagen tussen het geboomte van de heerlijkheid Heukelum. Omdat het mooie weer vakantiegangers naar de Vijfheerenlanden lokte, was het bordje 'verboden toegang' opgepoetst. De hekken tussen de twee gebeeldhouwde leeuwen waren gesloten, met uitzondering van de perioden waarin het vee moet worden verweid. Juist op zo'n ogenblik draait een kleine cabriolet de oprijlaan op.

Het vehikel houdt stil voor de ophaalbrug. Een zomers gekleed echtpaar stapt uit en neemt kasteel en voorplein in ogenschouw. De voormalige heer van Heukelum liet zulke onaangekondigde bezoeken nimmer zonder blijken van zijn attentie voorbij gaan. Gebulder door het geopende raam van de torenkamer of, in een barre bui, een waarschuwingsschot behoorden tot de mogelijkheden. En de instructies van R. A. baron van Heeckeren van Brandsenburg aan het personeel waren niet minder ingrijpend. Hij blies een decennium geleden de laatste adem uit, maar zijn geest is nog altijd levend in en buiten het kasteel. Afhankelijk van het temperament van de huidige bewoners wordt bezoekers naar hun bedoelingen gevraagd of krijgen zij het advies terstond te vertrekken. 'Zoekt u iemand', luidt ditmaal de inleidende vraag. 'Dat is wel premier Lubbers, hoor', sist de tienjarige zoon die vreest dat zijn moeder zonder aanzien des persoons de verwijdering in gang zal zetten.

Na het antwoord ('We kijken even rond') volgt een ongewapende kennismaking en een korte uiteenzetting over verleden en heden van het middeleeuwse kasteel en de omringende landerijen: een spontaan werkbezoek in de luwte van het landsbestuur. De logerende moeder van de eigenaar wordt later niet moe op de al te sterk veranderende tijden te wijzen: een premier die een bordje verboden toegang voorbij rijdt. En de verhandeling over principe en praktijk reikt verder: wat te doen met de volgende auto met daarin een vriendelijk echtpaar dat niet als Ruud en Ria Lubbers kan worden geidentificeerd?