Kapitein Boycott

In september 1880 sprak Charles Parnell, voorzitter van de Ierse Land League, op een grote protestbijeenkomst. De Land League was een jaar eerder in Mayo County in West-Ierland opgericht met als doel pachters te beschermen tegen uitbuiting door landeigenaren. Toen de zogeheten 'land-grabbers' ter sprake kwamen, lieden die de plaats innamen van weggestuurde pachters, schreeuwde iemand dat zulke mensen moesten worden doodgeschoten. Parnell had een christelijker idee: 'Je moet zo iemand helemaal links laten liggen, op straat, in de winkels, op het veld, op de markt en zelfs in de kerk. Door hem helemaal op zichzelf te laten, door hem te mijden als een lepralijder, moet je je afkeer laten blijken van z'n misdaad.' Op het moment dat Parnell deze woorden sprak, was Charles Cunningham Boycott al zeven jaar rentmeester van graaf Erne in Mayo County. Boycott was op 12 maart 1832 geboren in Norfolk, had een carriere in hetleger afgesloten als kapitein en was een stille, vastberaden en halsstarrige man. Hij had net twee slechte aardappeloogsten achter de rug toen de Land League van hem eiste dat hij de pachttarieven met 25 procent zou verlagen. Boycott weigerde, stuurde een deurwaarder op zijn pachters af en werd vervolgens het eerste slachtoffer in een lange rij van de door Parnell voorgestelde tactiek.

Het ging er zeer hard aan toe. Boycotts personeel werd weggepest, zijn vee verdreven, op straat werd hij nageroepen, zijn post werd onderschept, de plaatselijke middenstand weigerde iets aan hem te verkopen en de kapitein-in-ruste werd tot drie keer toe beschoten. De actie duurde van oktober tot november 1880. Nadat Boycott zich persoonlijk in The Times had beklaagd werd de kwestie voorpaginanieuws. De kranten spraken van Boycotten, een woord dat volgens een bron vrijwel zeker werd verzonnen door pater John O' Malley, een fel aanhanger van de Land League. O' Malley zou het woord hebben geopperd als alternatief voor ostracisme in een gesprek met James Redpath, een bekende Amerikaanse journalist. Het nieuwe begrip verspreidde zich met ongekende snelheid door Europa. Een Nederlands woordenboek uit 1899 geeft als betekenissen: 'doodverklaren, uitsluiten of in het algemeen zelf recht doen.' Het kwam in het Russisch terecht als bo(NOT)kottirovat, in het Italiaans als boicottare en in het Spaans als boycotear.

De allereerste boycot werd een succes. Weliswaar kwamen vijftig vrijwilligers uit Ulster, onder begeleiding van maar liefst negenhonderd Britse soldaten, de wegrottende oogst van Boycott uit de grond halen, maar de rentmeester zag zich kort daarop toch genoodzaakt Ierland te verlaten. In 1881 werden de pachttarieven bij wet geregeld.

De halsstarrige Boycott probeerde nog een keer om terug te keren, maar vestigde zich in 1886 definitief als rentmeester in Suffolk. Daar stierf hij op 19 juni 1897, vijfenzestig jaar oud.