Jet Key

Jet Key (37) is directeur van de Stichting Sail Amsterdam. Vanaf januari 1988 werkte zij aan de realisatie van het maritieme evenement, dat afgelopen dagen de Y-haven beheerste.

Donderdag 2 augustus

Allereerst de ochtendkranten gekocht om te zien wat er in stond over onze persconferentie van gistermiddag, die heel goed bezocht was. Enig bladeren leerde dat vooral weer de verkeerssituatie aandacht krijgt en dat er bijna niets staat waar het nu werkelijk om gaat, namelijk Sail Amsterdam. Wij zijn als organisatie heel tevreden met de komst van 15 Tall Ships en zo'n kleine 1100 vooral Nederlandse klassieke, traditionele zeilschepen en een aantal klassieke motorjachten en (stoom)sleepboten.

Per taxi naar de garage om een leenauto te halen, aangezien mijn fraaie met Sail-logo opgefleurde sponsorauto gisteravond ongewenst bezoek heeft gehad. De ruit was ingemept, de radio en allerlei cadeautjes en andere spullen eruit gehaald. Bellen naar kantoor dat ik iets later kwam, kostte haast meer tijd dan vast te gaan rijden, want alle lijnen waren weer bezet. De telefonistes Judith en Desiree hebben geen seconde tijd om iets anders te doen dan de telefoon aan te nemen. Ze blijven uiterst geduldig, ook al worden er vragen gesteld, die binnen de beschikbare tijd meer te beantwoorden zijn. Wat dacht u van de vraag of er breipatronen zijn van de Tall Ships. En: 'Is het zo dat de schepen vier dagen vertraagd zijn?' of 'Mevrouw ik heb geen schip, maar ik zou zo graag eens op zo'n schip willen varen', etc.

Sinds maandag is Adriana de hele dag bezig om de post en de faxen te verspreiden, en dan heb ik het niet over een werkdag van 09.00 tot 17.00 uur met een lunchpauze, maar over dagen van 09.00 tot minimaal 23.00 uur. Gelukkig heeft An ons team versterkt. Zij zorgt voor de koffie, de thee en de boterhammen. Voor vanavond hebben we een uitnodiging van het RAI Restaurant, dat generale repetitie houdt aan boord van het VOC-schip 'Amsterdam'. Tijdens Sail doet de 'Amsterdam' dienst als ontvangstschip. Het is voor mijn medewerkers de eerste en wellicht laatste kans daar aan boord te komen. Bovendien werken we hier iedere avond, dus een avond iets anders is een welkome afwisseling.

De laatste maanden is er heel erg hard gewerkt aan de afbouw en de inrichting van de 'Amsterdam. En het is een fantastische aanblik, deze replica, ingericht en wel, met de VOC-vlag in top, een 33 meter lange wimpel en een Sail-vlag die er op kantoor erg groot uitzag, maar waar in de enorme mast niets van over blijft.

Thuisgekomen ben ik toch nog bezweken voor een bezoek aan het cafe, om buiten een biertje te drinken. Toch weer te laat naar bed.

Vrijdag

Mijn auto opgehaald. Voorzien van nieuwe ruit en mooi gepoetst, snel naar kantoor, waar ik met de RVD (Rijksvoorlichtingsdienst) afspraken maak over de gang van zaken met de pers tijdens de Vlootschouw i.v.m. de aanwezigheid van de Prins van Oranje aan boord van de Groene Draeck. Ondertussen stond de PTT op de stoep om te praten over een grotere telefooncentrale met meer capaciteit.

De Koninklijke Marine komt 4500 programmaboeken brengen met het sportieve en culturele programma en uitgaanstips in Amsterdam. Het drukwerk is bestemd voor alle internationale bemanningsleden die aan Sail '90 deelnemen. Natuurlijk is de sleutel zoek van de lift en het is echt te warm en te zwaar om alles naar boven te dragen.

Er komt een boeket bloemen binnen van Arthur van Schendel, directeur van het Amsterdams UIT-Bureau, die ons sterkte wenst. Vervolgens wordt een taart bezorgd van onze drukkerij met dezelfde mededeling. Thuis liggen ook allerlei bemoedigende kaarten en briefjes. Bovendien zit ik ook nog met een oog dat zich moet herstellen van een netvliesoperatie, dus die wensen gaan in een moeite door. We hebben afgesproken dat we per uur een opdoemend probleem zullen behandelen, dit blijkt absoluut niet haalbaar. De Y-haven ligt straks vol met deelnemende schepen en alle bedrijven aan deze haven zijn zeer bereidwillig om hun ruimte beschikbaar te stellen. Ze zorgen er voor dat ze geen schepen zullen lossen tijdens Sail. Maar soms heb je te maken met overmacht.

Naast mijn raam ligt een cruiseschip met zwembad, daar kan ik vannacht misschien van dromen. Ik ben nog niet op straat geweest nadat ik het kantoor binnenkwam vanochtend, maar ik hoor dat er wc's worden geplaatst, tenten, telefooncellen, dranghekken en de eerste poffertjeskramen verschijnen. Dit is erg bemoedigend. Eindelijk na zoveel jaren voorbereiding, gaat het Sail-terrein ergens op lijken. Ook de feestverlichting hangt rond de hele Y-haven. Ik heb me laten vertellen dat er 12.000 lampjes zijn ingedraaid. De eerste uitnodigingen komen ondertussen binnen voor interviews na Sail, zou ik er nog over kunnen praten? Het is nu 20.25 uur en het kantoor is nog in redelijk vol bedrijf. Bernard Heppener is zojuist vertrokken naar Zeebrugge. Hij is voorzitter van de Sail Training Association Nederland, tevens bestuurslid van de Stichting Sail Amsterdam en werkzaam op ons kantoor. De vloot Tall Ships is in Zeebrugge aangekomen en de schepen moeten een briefing krijgen over de procedures in IJmuiden en de gang van zaken in Amsterdam. Onze voorzitter Koen de Maat gaat zondag naar Zeebrugge en secretaris Gerard Herkemij is op weg naar Lowestoft om daar het sein van vertrek te geven voor de North Sail Race, een aanbrengrace naar Amsterdam. Ik zou ook naar Lowestoft gaan, maar heb daar toch vanaf moeten zien. Er moet nog veel gebeuren en ik wil het kantoor en mijn mensen hier niet alleen laten. Het is nu 21.30 uur en ik ga met Odette Kock, een van mijn medewerkers van het eerste uur een rondje rijden door de Y-haven om te zien wat hier de laatste dagen is gebeurd. Het is erg warm en bij de aanblik van de vorderingen krijg ik het nog warmer. Er staan telefooncellen, dranghekken, veel toiletwagens, er verschijnen allerlei tenten, de feestverlichting hangt nu helemaal om de Y-haven heen. Het gaat echt gebeuren. Vervolgens op weg naar huis om wat kleren op te halen i.v.m. een begrafenis waar Odette en ik morgen heen gaan. We moeten zaterdag tegen 09.15 uur in Zwolle zijn. Gezien het vroege tijdstip besluiten we vrijdagavond al naar Zwolle te rijden. Om 24.00 uur strijken we neer op een terras aldaar en na twee glaasje bier en een douche om 01.30 uur te kooi.

Zaterdag 4 augustus

Om 8.00 uur met enige moeite opgestaan en na een ontbijt, dat ik al tijden niet genoten had, naar de begrafenis. Het was fijn Frederique (Sail-medewerker) weer te zien. Via een korte stop in Muiden naar kantoor. Het was er druk en vreselijk warm. Er zijn circa 50 mensen van Scouting Nederland gearriveerd, met een paar schepen en veel weekendtassen. Zij zullen tijdens Sail een belangrijke rol spelen als contactpersonen tussen onze organisatie en de deelnemers. Ook bemannen zij het verbindingscentrum, d.w.z. zij bedienen een grote telefooncentrale en beheren de portofooninstallatie.

Ondertussen is Maurits Millenaar, mijn p.r.- en persman, met zijn medewerkers bezig het perscentrum in te richten in de loods van de Stichting Amsterdam Bouwt Oostindievaarder. Daar moet nog veel worden gedaan. Vegen en rommel opruimen. Ze hebben ook al zo'n 500 persaccreditatiepassen gemaakt. Om 16.00 uur weer een interview, dit keer in mijn sloep. Daarna terug naar boven om nog wat te werken. Tegen 19.45 uur gaan we met zijn vijven door de Y-haven varen. Mark Beers, verantwoordelijk voor de inrichting van de terreinen kijkt wat minder zorgelijk als we het terrein langs varen. Er staan nu tenten, telefooncellen, wc-units, enz. Ook staan er allerlei borden langs de waterkant, waaruit blijkt dat uitsluitend deelnemers aan Sail er mogen aanleggen. Tot onze grote vreugde zijn er inmiddels ook afmeerringen aangebracht aan de Noordzijde van het Y, de loswal. Vervolgens 'inspecteren' we het Oosterdok en zien in de Dijksgracht de baileybrug in delen liggen.

Deze brug wordt maandag en dinsdag gelegd om een verbinding te maken tussen de Oosterdoksdam en de 'Vinger van Jansen', ofwel het Nautisch Kwartier. De bezoekers naar Sail hebben hierdoor een kortere weg naar het Scheepvaart Museum, en het Oosterdok. Zo langzamerhand wordt het wel erg spannend. Pas tegen 21.30 uur zijn we klaar met onze ronde en terug op kantoor. We pakken onze spullen en gaan naar huis. Thuisgekomen via de douche naar een terras in de buurt om nog een hapje te eten en een biertje te drinken.

Zondag 5 augustus

Geperste sinaasappels, thee en een warme croissant, verzorgd door mijn logee Saskia Krickhaus. Dan de wasmachine. Vanaf woensdag zitten we met de hele ploeg in een hotel. Dat wordt dus voor een week veel verschillende kleren meenemen. Er wachten ons vele ontvangsten, in verschillende tenues, maar er moet vooral gewerkt worden op kantoor. Ook vandaag. Tegen 11.30 uur is iedereen in vol bedrijf. De telefoon rinkelt, al is het minder dan door de week. Portofoons worden uitgedeeld en het is een gepiep en gekraak van jewelste. Vanaf morgen zal ons kantoor niet meer voor iedereen toegankelijk zijn. We worden teveel lastig gevallen door lieden die hier niets te zoeken hebben. Verbazingwekkend welke smoezen men weet te bedenken om ons zenuwcentrum binnen te komen.

Het schoonmaken van het perscentrum vordert. Maurits, Maaike, Monique en Mono zien er uit of ze het kolenhok hebben geveegd. Ik probeer me inmiddels door de post van de laatste twee dagen heen te werken. Er is al een map met het etiket 'afhandelen na Sail'. Odette Kock gaat gewapend met portofoon op de fiets het terrein inspecteren, met name het terrein bij de verbindingsdam, waar een aantal deelnemerstenten wordt gebouwd. We hebben enige twijfel of de capaciteit wel voldoende is. Het zal erg afhangen van het weer. Bij regen hebben we een probleem.

Maandag 6 augustus

Om 7.30 uur gaan er drie wekkers. Het kost me meer moeite dan gisteren om op te staan. Om 8.45 uur op kantoor, waar de cameraploeg van Tros Aktua klaar staat om een interview af te nemen en enige sfeerbeelden te maken van de laatste, hectische dagen. Vandaag staat er voor het eerst bewaking voor onze toegangsdeur. Natuurlijk ligt mijn pasje op mijn bureau en mag ik in eerste instantie niet naar binnen. Zelfs mijn ooglapje met Saillogo kan de jongens van Scouting niet overtuigen. Om 10.00 uur met Gerard Herkemij een ronde gemaakt door de Passagiers Terminal. Het operationeel centrum moet worden ingericht, van hieruit zal de hele organisatie worden bestierd. Dit betekent dat er binnenshuis verhuisd moet worden. De kamer waar de telefonisten komen te zitten, 8 stuks, moet nog worden ingericht en aangekleed. De zalen waar de Liaison organisatie zich bevindt, begint ook al ingespeeld te raken op de situatie. Het gonst van activiteiten.

Vandaag om 14.00 uur is de maidentrip van de 'Amsterdam'. Helaas heb ik geen tijd om mee te gaan, maar Jan Willem Lokerman en Hans Beumer, die zich de laatste maanden bezig hebben gehouden met het schip varen wel mee. De 'Amsterdam' is het ontvangstschip van de Stichting Sail Amsterdam en haar tien hoofdsponsors. De voorbereidingen voor het AfterSail-boek zijn al in volle gang. Ik word gebeld door de uitgever of ik wil vragen of de Burgemeester het voorwoord wil schrijven. Hij zal het graag doen.

Het perscentrum is geopend en de eerste journalisten melden zich om hun kaart op te halen. We hebben al 550 aanmeldingen, uit binnen- en buitenland! Tegen 21.30 uur komen Jan Willem en Hans terug uit IJmuiden, met enthousiaste reacties van de eerste vaart aan boord van de 'Amsterdam'. Ruim een uur later naar huis, waar twee vriendinnen, Saskia en Corinne Heijn, op me zitten te wachten met een heerlijk glaasje. Het is erg gezellig om thuis nog even stoom af te blazen. Ik ga niet al te laat naar bed, want mijn oog protesteert een beetje vandaag. Het was me het dagje wel.

Dinsdag

Om 8.45 uur rijd ik een bijna geheel afgezette parkeerplaats bij kantoor op. Met veel moeite vind ik nog een plekje. Mark Beers komt binnen gerend met een probleem. Het ponton aan de Sumatrakade, waar de pont naar de De Ruijterkade moet afmeren, ligt verkeerd, namelijk net naast de hekken, die een soort 'wachtkamer' voor de bezoekers vormen. Gebeld met Cor Molenaar van de Veren. Hij was ook al op de hoogte en ziet dat het niet eenvoudig is het ponton te verleggen. Zo'n ponton ligt vast aan de bolders op de kade, deze liggen een flink aantal meters uit elkaar. Een bolder opschuiven is te veel, dan heeft het ponton geen steun genoeg. Een mogelijke oplossing is de trap die op het ponton is gelast los te maken en die 15 meter op te schuiven. Men heeft net anderhalve dag gelast aan deze trap, dus het is niet de meest handige oplossing. Ik word teruggebeld. Om 17.00 uur wordt er een prachtig, heel groot boeket bezorgd afkomstig van de Burgemeester en de afdeling externe betrekkingen, met de wens Behouden Vaart. Bijzonder aardig! Om 18.00 uur heb ik mijn gouden team bij elkaar gehaald teneinde een aantal zaken te bespreken. De 'kernploeg' trekt morgen in een nabijgelegen hotel; het vervoer zal in het vervolg vooral via het water gaan. Iedere ochtend hebben we om 07.30 uur werkontbijt en gaan dan een uur later per sloep naar kantoor.

Bij de Oranjesluizen worden al overuren gemaakt: de ene na de andere deelnemer komt voorbij varen, alle getooid met de Sailvlag en wimpel. De eerste schepen van de North Sail race zijn vanmiddag IJmuiden binnengelopen. Ze hebben vrij veel wind gehad, maar zijn zeer enthousiast. De Nederlandse Veiligheidsdienst die voor ons de toegang tot de Y-haven gaat reguleren sluit de Y-haven bijna geheel af, alleen via de zuidkant kan men nog naar binnen varen. Het begint er nu toch werkelijk op te lijken. Om 20.00 uur zijn de Tall Ships gestart vanuit Zeebrugge richting IJmuiden/Amsterdam.

Tegen elven naar huis, de koffer moet worden gepakt, de schoenen gepoetst en er moet op tijd worden geslapen. Bovendien wil ik het dagboek nog schrijven. Vlak voor middernacht spullen gepakt, het onvermijdelijke biertje en naar waarheid de vraag van Saskia beantwoord dat ik niet zenuwachtig ben.

Woensdag

Opnieuw door drie wekkers wakker gemaakt. Douchen, en de kleren die niet mogen kreukelen ingepakt. Nu ben ik mijn Sailooglap kwijt en omdat ik met een oog zo weinig zie word ik al snel ongeduldig. Gauw langs de apotheek om twee verse lapjes te halen a fl.2,40, mijn reservelapje ligt op kantoor. Daar heerst een opgewekte stemming. De eerste deelnemers komen al binnengevaren.

Meer boeketten en zelfs trossen blauwe en witte ballonnen. Nog wat knopen doorgehakt en naar de bank om cash geld te halen met Frederique. Het is hier een en al gepiep van communicatiemiddelen. Ik heb een draagbare autotelefoon, een portofoon, een pieper en dan nog twee telefoons op mijn bureau.

Matthys, mijn jongste broer, arriveert. Hij is mijn chauffeur en schipper de komende week. Om 15.30 uur opent burgemeester Van Thijn de baileybrug in het Oosterdok. De genie heeft werkelijk een geweldige prestatie geleverd met deze kolossale overspanning van het Oosterdok. Dit zal ongetwijfeld meewerken aan de spreiding van het publiek en de betere toegankelijkheid van het Nautisch Kwartier.

De verlichting rondom de haven en in Noord is aangestoken. Het ziet er feestelijk uit. De vloot uit Zeebrugge is onderweg en uit de positierapportering van vanavond bleek dat de vloot nog ver verwijderd is van IJmuiden.

Het wordt dan toch tijd om hier te vertrekken. Ik moet morgen om 06.45 uur op het Marine Etablissement zijn en vertrek vandaar met een Marineschouw naar IJmuiden. Om 8.30 uur moet ik aan boord van de 'Amsterdam' stappen. Morgen is ten slotte de grote dag.

Donderdag 9 augustus

Om 06.00 uur uit de veren. Gauw een croissant in een servet gerold en in mijn koffertje gepropt. Met de auto naar het Marine Etablissement, waar ik met John Mulder in een van de sloepen mee kan varen naar IJmuiden. We vertrekken tegen zevenen; het is wat heiig en er zijn vele schepen op weg. Ook de oevers van het Noordzeekanaal zijn al redelijk bezet. Om 8.15 uur word ik afgezet bij de 'Amsterdam', met de juiste vlag voor Joop Voet, de Commandant. In IJmuiden staat het al zwart van de mensen. Om 09.00 uur zullen we vertrekken. Alle gasten, inclusief de bouwers, zijn keurig op tijd - een mooie prestatie met zoveel mensen. Onderweg waren we het cruiseschip tegengekomen, wat me verbaasde omdat was afgesproken dat die om 06.00 uur zou worden geschut. Al spoedig bleek dat er vertraging zat in het schutplan. Ieders geduld werd langdurig op de proef gesteld, maar om ongeveer 10.30 uur werd de 'Amsterdam' van de wal getrokken om als eerste langzaam richting Amsterdam te vertrekken. Er ging een luid gejuich op en ook het toeteren was niet van de lucht. Bijna heel varend Nederland lag volgens mij in het Noordzeekanaal. Vol maar niet gevaarlijk. Toen vervolgens de Libertad aansloot was Sail voor mij echt begonnen. Ik stond op het achterdek, hoog boven het water, een bijzonder gevoel.

Ik moest toch even denken aan januari 1988, toen ik met een secretaresse voor halve dagen begon aan de voorbereidingen. Ik had alleen een bureau met een telefoon en veel dozen met papier en natuurlijk de kennis van de bestuursleden. Het is niet altijd even makkelijk geweest, maar de dag van vandaag doet je dat allemaal vergeten. Om 10.30 uur zou ik de 'Amsterdam' verlaten om naar de 'Alemaria' te gaan, waar mijn ouders, broers, zusje en een aantal dierbare vrienden zitten, plus nog 250 anderen, onder wie familie van mijn medewerkers en het bestuur. Zij hebben wel wat verdiend, aangezien ze ons de laatste tijd nauwelijks of niet meer hebben gezien. Uiteindelijk verlaat ik om 11.15 per touwladder het schip om weer aan boord te stappen van de marinesloep, die me naar de 'Alemaria' brengt. Ik word met hartelijk applaus begroet. Als eerste omhels ik mijn moeder, ik ben wel zo blij dat ik haar zie. Ook de rest van mijn gezelschap wordt begroet. Een fijn moment. Om 14.30 uur arriveer ik in het kantoor, waar een ongewone rust heerst. Natuurlijk waren er wel een paar kleine problemen op te lossen, maar de telefoon gaat haast niet. Tegen vieren komen de eerste Tall Ships de Y-haven binnen, die alleen voor deze schepen toegankelijk is. Wanneer ze liggen afgemeerd mogen de andere deelnemers per categorie naar binnen. Vanachter mijn bureau ziet het er zeer ordelijk uit. Ik vraag me af hoe vol het al is. Straks ga ik dat eens 'rustig' bekijken. Als alle dagen zo verlopen als die tot op heden 17.48 uur is het goed.