INDIA

India is een fascinerend en afstotend land. Fascinerend omdat het doordrenkt is van een meer dan drieduizend jaar oude cultuur, waarin bij voorbeeld lang voor het begin van onze jaartelling het tientallig stelsel met zijn vele consequenties werd ontwikkeld, en de nul werd ontdekt, en waar in het jaar 500 n. C. een Indiase sterrekundige lang voor Galilei aannemelijk maakte dat de aarde een bol is en zich om de zon beweegt, en niet omgekeerd. Afstotend vanwege de armoede en het kastenstelsel.

Naar dit land werd Sophie Baker enkele tientallen jaren geleden als journaliste-fotografe door een christelijke organisatie gezonden om verslag uit te brengen van een van de vele overstromingsrampen. India heeft haar toen zo geboeid, dat ze nog vele malen is teruggegaan en tenslotte het besluit heeft genomen ter plaatse het familieleven in verschillende kasten mee te maken.

Met een bewonderenswaardige doortastendheid weet zij te arrangeren dat zij enkele dagen, soms enkele weken, kan verblijven in zes zeer uiteenlopende families, waarvan er vijf behoren tot een van de drieduizend sub-kasten die langzamerhand ontstaan zijn, en een een outcastfamilie is.

Deze gezinnen spoort zij op in noord-, midden- en zuid-India, waarbij zij niet alleen het landelijk milieu beschrijft, maar ook het leven in het gezin met zijn onuitputtelijke complicaties, en de positie van het beschreven gezin in de plaatselijke samenleving.

Haar eerste verblijf bij voorbeeld is bij het gezin van een 'Rajput' op het platteland. Deze behoren in het algemeen tot de kaste die tweede in rang is, en waaruit vorsten of hoge beambten voorkomen, zoals in dit geval: deze man is een niet onbemiddelde hoge regeringsambtenaar, getrouwd met de dochter van een Maharadja, een machtig man, die overigens nauwelijks lezen of schrijven kon.

Een ander verslag - doordrenkt van innerlijke tegenzin - gaat over een familie in Tamil Nadu, een vijftigtal mijlen bezuiden Madras, bij een orthodox-Brahmaanse priester. Men vraagt zich af waarom deze mensen haar in huis en gezin hebben toegelaten omdat dit nauwelijks strookt met de strenge religieuze voorschriften. Ook leeft zij een tijdje in het gezin van outcasts in Bihar (ten noorden van Calcutta), waarvan het treurige bestaan met veel medeleven wordt verteld. Tenslotte brengt zij enige tijd door in een middenklassegezin in Delhi, bij een regeringsambtenaar, overigens ook een Brahmaan. Het is duidelijk dat in dit stedelijke milieu de rigoreuze omgangsvormen niet gehandhaafd kunnen worden omdat het dagelijks leven dan praktisch onmogelijk zou zijn.

Caste, at Home in Hindu India door Sophie Baker183 blz., geill., Jonathan Cape 1990, f54,55 ISBN 0224024590