Hertha BSC kan gaan profiteren van val Berlijnse Muur; Duitsers hunkeren naar spanning

BONN, 11 aug. Vorige week zaterdag kwam de vraag even alsnog op. Zou de strijd om het Westduitse voetbalkampioenschap dit seizoen dan werkelijk toch wat spannender worden? Bij de concurrerende (bijna-)topclubs in Frankfurt, Leverkusen, Stuttgart, Dortmund en Keulen wreef men zich in elk geval ongelovig-blij in de handen. En ook elders vierden veel Westduitse voetballiefhebbers een week geleden opgetogen de even verrassende als welkome blamage van de zo oppermachtige Bayern Munchen. De veelvoudige kampioen uit Beieren was immers al in de eerste bekerronde uitgeschakeld. Meer nog, de rijke Goliath uit Munchen was vernederd door het onbetekenende amateurclubje FV Weinheim 09 uit het gelijknamige middenduitse dorp, welks 5.000 inwoners nagenoeg voltallig op de tribune zaten. Met behulp van de grote hitte, een hobbelveld, Beierse laksheid en de voor de gelegenheid ter plaatse werkzame zwarte hand wonnen de amateurs met 1-0. Ook de televisie-verslaggever, die natuurlijk weet heeft van de grote bedragen die voor de vaak 'onspannende' Bundesliga-wedstrijden moeten worden neergeteld, vierde het succes van de Weinheimse David hoorbaar enthousiast. Voor de amateurs uit het Frankenland betekende de recette van die middag dat zij in een klap bijna de helft (60.000 D-mark) van hun begroting binnen hadden. Voor de miljoenenclub Bayern betekende het sportieve debacle een financieel verlies van vijf ton, want dat bedrag was in de begroting als recette-minimum opgevoerd in het Westduitse bekertoernooi. 'Tja, dat moeten onze jongelui straks dan maar in vriendschappelijke wedstrijden terugverdienen', zei Bayern-manager Uli Hoeness een paar dagen geleden laconiek tegen het weekblad Stern. Wedden dat zijn redevoering in de kleedkamer anders was?

Klap

Die klap van Weinheim, zoiets als Beek en Donk schakelt PSV uit, viel enkele weken nadat het Westduitse nationale voetbalelftal, met daarin Bayern-spelers als Thon, Kohler, Augenthaler en Pflugler, in Rome wereldkampioen was geworden. Maar een paar weken daarvoor had Bayern-trainer Jupp Heynckes, na het zoveelste landskampioenschap van zijn ploeg, aan het Munchener publiek verzekerd: volgend seizoen gaan we AC Milan wel voorbij en halen we de Europese beker.

Vandaag begint officieel de competitie van de Bundesliga die, ondanks alle gesputter uit het Verenigd Koninkrijk en ondanks de grote bijeengekochte kracht van enkele Italiaanse topteams, waarschijnlijk de zwaarste in Europa is. De gemiddelde weddenschap van miljoenen voetbalkenners in de Bondsrepubliek ging al maanden niet zozeer over de vraag wie in de zomer volgend jaar na 34 wedstrijden kampioen zal zijn maar veel meer over de vraag met hoeveel punten voorsprong Bayern Munchen dat dit keer wordt. Een enquete onder alle achttien trainers van de Bundesliga-clubs leverde ook unaniem Bayern als vermoedelijke kampioen op.

Dan komt zo'n zaterdag in Weinheim als geroepen. Immers: de om zijn Beierse zelfbewustheid en miljoenenglans niet echt overal in de Bondsrepubliek beminde Westduitse kampioen was afgelopen seizoen al afgetekend de sterkste. Hij trok bovendien de afgelopen maanden nog een flink aantal versterkingen aan. Alleen al 13 miljoen mark ging op aan jonge sterren als Brian Laudrup (een 21-jarige Deen, van Bayer Uerdingen, 6 miljoen mark), Michael Sternkopf (20, van Karlsruhe, 3,2 miljoen) en Stefan Effenberg (22, van Borussia Monchengladbach, circa 4 miljoen). Met het hoogste gemiddelde (sinds '83) van 20.449 toeschouwers, vooral dankzij de topclubs en ondanks een laagterecord aan doelpunten, was het Westduitse Bundesliga-voetbal vorig seizoen niet slecht af. Maar voor sommige clubs geldt dat meer dan voor anderen. De financiele krachtsverhoudingen tussen de Bundesliga-clubs zijn zeer ongelijk, aan hun begrotingen is dat te zien. Zo kennen bijvoorbeeld Bayern, Stuttgart en Bayer Leverkusen budgetten van circa 15 miljoen, terwijl Bundesliga-nieuweling Wattenscheid '05 het met een vijfde van dat bedrag moet doen. De 1. FC Nurnberg, de club van de afgelopen voorjaar bij Stuttgart ontslagen trainer/manager Arie Haan, zit daar halverwege tussen.

Bayern is ook als reclame-voertuig al jaren kampioen. De club toucheert van sponsor Opel over drie jaar een recordbedrag van 15 miljoen en wees een te krap geachte offerte van het duurdere Beierse merk BMW af. Hoeness kritisch over de veronderstelde BMW-taxatie dat voetbalsupporters geen dure auto's kopen: 'de BMW-directie zou op een zaterdag eens op onze parkeerterreinen moeten komen kijken'.

De Beierse club vreest de concurrentie van de Italiaanse clubs met hun hoge salarissen en wil voortaan meer in eigen beheer werken aan de toekomstige kwaliteit van zijn spelersgroep. Daarom werd een duur jeugd-internaat geopend en werden de Bundesliga-trainers Werner (Borussia Monchengladbach) en Gerland (Neurenberg) onder hoofdtrainer Heynckes aangesteld om zich met de jeugd en de amateurs bezig te houden. Verder zijn er dan nog plannen voor de bouw, zonodig via eigen financiering, van een nieuw stadion met 'schuifdak', de eventuele uitgifte van aandelen en een drastische verhoging der Westduitse tv-uitzendrechten (tot 150 a 200 miljoen mark per jaar voor de gehele Bundesliga en grotere baten daaruit voor de topclubs). Kortom, ondanks de beker-faillure van Weinheim (zelfs mede daarom) staat de favorietenrol van Bayern Munchen eigenlijk onverminderd vast. En daarmee is het ook zeker dat de spanning in de Bundesliga de komende maanden opnieuw vooral onderin het competitieklassement zal moeten worden gezocht. Dat is dit keer nog waarschijnlijker dan anders, want de naderende Duitse eenwording maakt het op voetbalgebied juist voor de zwakkere broerders spannend.

Omwenteling

Oorspronkelijk, ruim een jaar geleden, had de Westduitse voetbalbond onder druk van de sterkere clubs besloten om het aantal Bundesliga-verenigingen in het seizoen 1991-'92 van 18 tot 16 terug te brengen. Dat plan moest, net als veel andere Duitse plannen van een jaar geleden, naar een verdere toekomst worden verschoven. Want het is inmiddels sinds vorige herfst ingehaald door de vreedzame omwenteling in de DDR. De nu plotseling nodige voetbalunie met de DDR brengt mee dat de hoogste Duitse voetbalafdeling volgend seizoen zelfs van 18 tot 20 clubs wordt uitgebreid. Voorzien is een opzet waarin slechts de twee beste clubs uit de Oostduitse Oberliga (vorig seizoen: Dynamo Berlijn en de FC Chemnitz) volgend jaar in de Bundesliga zullen uitkomen. Daaronder zullen twee eerste divisies van twaalf clubs worden gevormd, waarvan in totaal zes van de huidige 14 Oostduitse Oberliga-clubs deel zullen uitmaken. Ruim bedeeld lijken de Oostduitse clubs daarmee op het eerste gezicht niet. Wie zich echter realiseert dat de beste Oostduitse spelers de afgelopen maanden al door nijvere Westduitse managers en voetbalmakelaars naar de Bondsrepubliek zijn gehaald, ziet komend jaar ook het DDR-voetbal in elkaar zakken. Er is een club die, mede dankzij de Duitse eenwording, de wind dadelijk stevig in de rug lijkt te kunnen krijgen. Die club is het net naar de Bundesliga gepromoveerde Hertha BSC, de Westberlijnse bespeler van het Olympia-stadion met zijn toeschouwerscapaciteit van 72.000. Indien deze club tenminste dadelijk in het niet meer verdeelde Groot-Berlijn als in vooroorlogse tijden steun van de (nu) ruim vier miljoen Berlijners weet te krijgen. Bijvoorbeeld wanneer het niet meer, zoals eergisteren in zijn eerste, eerder gespeelde, competitiewedstrijd op eigen veld van een tegenstander als de FC Sankt Pauli verliest.