'De grootste angst van iedereen in Riad blijft het gaswapen'

RIAD, 11 aug. 'Het slapen lukte niet zo best. Je ligt toch de hele tijd aan dat gas te denken. Omdat je maar nooit weet heb ik de airconditioning uitgezet. Tenslotte zuigt dat ding buitenlucht aan.' Terwijl de eerste Nederlanders die uit het gebied rond de Golf terugkwamen op Schiphol hun verhaal deden, steeg de Haagse automatiseringsdeskundige H. C. de Vos op om via Parijs naar Saoedi-Arabie te vliegen, waar hij voor een Nederlands bedrijf werkt. 'De vraag hoe het daar zou gaan en hoe dat af gaat lopen heeft de dagen daarvoor wel aan me geknaagd. Uiteindelijk hebben mijn vrouw en ik besloten dat ik zonder haar en de kinderen zou gaan, 'zo meldt hij vanuit Riad.

Om kwart voor zes 's avonds landde zijn toestel in de Saoedische hoofdstad. 'Er was niets bijzonders te zien. Het vliegveld maakte een volkomen normale, rustige indruk. Geen militair gezien. In de aankomsthal stonden wel wat militairen, maar dat is normaal. De paspoortcontrole ging vrij vlot en ook de bagage was er meteen. In Riad doorzoekt de douane altijd de bagage. Zij wilden wel graag weten wat ik wist over al die toestanden met Irak. Zij wisten meer: Koeweit is geannexeerd. Dat hadden zij gehoord op de BBC. Lokaal nieuws is er volgens hen nauwelijks; de regering wil het volk niet ongerust maken'. Om een uur of zeven 's avonds kwam De Vos thuis en belde een collega. Ze waren hoogst verbaasd dat hij was gekomen. 'Nadat ik 's avonds was thuis gekomen heb ik voor de zekerheid toch maar een koffer ingepakt, met fotoboeken en dergelijke. Voor het geval dat.'

'De meeste mensen die zijn uitgezonden luisteren naar de BBC. Ik hoorde dat Ballast een deel van het personeel en alle vrouwen en kinderen woensdagavond probeerde te evacueren. Iets later op de avond bleek dat het was uitgesteld tot de nacht van donderdag op vrijdag. Ballast zou een verlengde DC9 charteren. Andere Nederlandse bedrijven konden ook van het vliegtuig gebruik maken. Plaats zat. Veel bedrijven sturen de vrouwen en de kinderen terug.' Van thuis kreeg De Vos te horen dat zijn werkgever achteraf meende dat hij maar beter niet naar Saoedi-Arabie had moeten gaan. Er werd en wordt voortdurend door de collega's onderling gebeld. 'De grote angst van iedereen blijft het gaswapen. Een algemene klacht is dat de informatievoorziening niet goed is. De Saoedische televisie heeft tot nu toe niet of nauwelijks aandacht aan de ontwikkelingen besteed. Van de Engelstalige kranten zou alleen Arab News artikelen hebben over de Golfoorlog.'

'Er is op het ogenblik een enorme vlucht van kapitaal naar het buitenland. In Riad zijn dollars zeer schaars geworden. Een van de lokale banken verkoopt zijn dollars ver boven de officiele koers.'

'De Saoediers maken zich behoorlijk zorgen. Men vond vooral donderdag een spannende dag. Nu beginnen ze er langzaam maar zeker geruster op te worden dat er niets zal gebeuren; de strijdkrachten zijn zo langzamerhand wel op voldoende sterkte gebracht. Volgens de geruchtenstroom zouden er donderdag 25.000 Amerikanen zijn aangekomen en zou er gisteren een zelfde aantal arriveren. De grote hotels hier in de stad zitten bomvol met Amerikaanse militairen, heb ik begrepen. Grote vliegtuigen vertrekken achter elkaar. Zowel in de Arab News als de Saoudi Gazette wordt uitgebreid ingegaan op de rede die president Mubarak heeft gehouden. De Arab News vermeldt bovendien de komst van vierduizend Amerikaanse soldaten zijn die vliegvelden gaan beschermen. De Saoudi Gazette meldt dat er nog meer onderweg zijn.' Ook in Riad maken de buitenlandse werknemers zich gereed om met speciaal gecharterde vliegtuigen te vertrekken, aldus De Vos. Hij zag hoe Filippijnen koffers en ander vrachtgoed in gereedstaande bussen laadden en hoe vertrekkende mensen afscheid namen van de achterblijvers. In een aantal gevallen liepen de emoties op. 'Gisteren hoorden we dat ze allemaal veilig in Nederland zijn aangekomen. Onbewust stel je je dan toch de vraag of je ook weg moet gaan en hoe het af zal lopen.'