Serieuze kant pianist Waller blijft onderbelicht

'We logeerden in hetzelfde hotel en Fats bracht me iedere dag m'n ontbijt: een waterglas vol whisky. Ik deed een uur over zo'n glas, maar hij dronk het in twee minuten leeg, gewoon alsof het water was.'

Deze herinnering van saxofonist Coleman Hawkins, opgetekend in diens biografie The song of the hawk, zegt iets over de levensstijl van pianist, organist, zanger en componist 'Fats' Waller. Hoewel Waller volgens de kalender niet oud geworden is (1904-1943), leefde hij zo overdadig en snel dat hij absoluut niets tekort gekomen is, noch aan wijntje en Trijntje, noch aan geld, dat hij even snel uitgaf als hij het verdiende. Hij schreef honderden songs, maakte stapels platen, speelde in showfilms en werd op het grensvlak van jazz en comedy bijna net zo populair als Louis Armstrong. Nadat hij als 19-jarige Squeeze me op zijn naam had gebracht, volgden nog vele hitsongs, waarvan sommige nog steeds gespeeld worden: Honeysuckle Rose, Black en Blue en natuurlijk Jitterbug Waltz, het eerste jazzstuk in driekwartsmaat.

Dat de als Thomas geboren domineeszoon 'Fats', gek was op Bach en het liefst op kerkorgels speelde, daar had de amusementsindustrie weinig mee te maken. Waller was zwart en dik en moest zich vooral gedragen zoals 'whitey' dat graag zag: malle liedjes zingen, breed lachen, olijke hoedjes opzetten en overdadig met de ogen rollen. Waller speelde zijn rol met verve, en alleen door er nog een extra schepje bovenop te gooien, slaagde hij er soms in te laten zien dat het wat hem betreft vooral persiflage was. Dat hij ondanks alle flauwekul een schitterende tweehandige pianist was, blijkt uit de school die hij heeft gemaakt.

Tot de pianisten die door hem zijn beinvloed, moeten zowel Art Tatum en Teddy Wilson als Duke Ellington en Thelonious Monk worden gerekend. Dat de serieuze kant van Fats Waller in deze documentaire onderbelicht blijft, komt door het beschikbare beeldmateriaal dat vooral ontleend is aan showfilms als King of Burleque (1935) en Stormy Weather (1943). Dat Fats Waller weigerde de rol van schoenpoetser te spelen, zoals zijn zoon Maurice vertelt, was in die tijd al heel wat. Documentaire over pianist Fats Waller vanavond op Ned. 3 van 20.20 tot 21.09 uur.