School voor kinderarchitectuur in Moskou; Bouw zelf eenwolkenkrabber

In Moskou hoef je niet tot je achttiende te wachten om bouwkunde te studeren. Daar bestaat de Studio voor Experimentele Kinderarchitectuur. Volgens mij is het de enige school op de wereld waar kinderen les krijgen in architectuur. Je kunt er al op je derde naar toe. Je kunt ook wachten tot je acht of vijftien bent. Niet alle kinderen mogen naar de architectuurstudio. Alleen als je goed kunt tekenen word je toegelaten. Je moet zelf ook erg graag architectuur willen leren, want de lessen worden gegeven buiten schooltijd. Het is net als met de muziekschool hier in Nederland: de lessen worden 'smiddags of 'savonds gegeven als de gewone school is afgelopen.

Maar volgend jaar gaat dat veranderen. Dan wordt de Studio een echte school, waar je bij voorbeeld eerst een uur rekenen krijgt, dan een uur architectuur en daarna een uur Russische taal. De architectuurschool is dan niet langer een soort muziekschool, maar meer een turnschool zoals je die in Papendal hebt.

De Studio voor Experimentele Kinderarchitectuur werd dertien jaar geleden opgericht door de architect Vladislav Kirpitsjov. Hij dacht: met ballet of muziek kon je al heel jong beginnen, dus waarom niet met architectuur? En dus begon hij in een oud huis in Moskou met zijn Studio.

Kirpitsjov houdt van het werk van de Russische kunstenaars Kazimir Malevitsj en Vladimir Tatlin. Foto's van hun schilderijen en ontwerpen hangen aan de muren van het klaslokaal. Malevitsj leefde van 1878 tot 1935 en maakte vanaf 1915 een tijd lang schilderijen waarop alleen gekleurde rechthoeken, driehoeken, balkjes en cirkels zijn te zien. Die schilderijen worden abstract genoemd, omdat er geen mensen, huizen, bomen of dieren op zijn afgebeeld. De vormen lijken door de ruimte te zweven en doen een beetje denken aan hoe het NOS-journaal begint. Ook Tatlin, die van 1885 tot 1953 leefde, maakte kunstwerken zonder een duidelijke voorstelling. Hij knutselde van stukken hout, glas en metaal een soort beelden in elkaar.

Kirpitsjov leert de kinderen hoe ze torens kunnen maken van de vormen zoals Malevitsj en Tatlin gebruikten. Ook leert hij hun hoe ze verschillende kleuren met elkaar kunnen combineren. Soms krijgen de kinderen de opdracht om van staafjes, rechthoeken en driehoeken letters te maken of luchtkastelen of versieringen. 'Je kunt een oude wekker helemaal uit elkaar halen. Dan heb je tientallen losse onderdeeltjes. Daarna kun je wekker weer in elkaar zetten. Maar je kunt van al die radertjes, schroeven en wijzers ook heel iets anders maken of zelfs een uitvinding doen, ' zegt Kirpitsjov over wat hij de kinderen wil leren.

De leerlingen van Kirpitsjovs school maken tekeningen die je helemaal niet van kinderen zou verwachten. Ik denk dat veel moderne architecten van een jaar of dertig jaar jaloers zijn op de wolkenkrabber die Gena Tsjoemitsjev in 1988 ontwierp. Hij was toen veertien jaar. Het is een beetje gekke en ingewikkelde toren. Hij kan, denk ik, niet eens worden gebouwd. Maar dat geeft niet. Het is een toren om te leren, niet om te bouwen. Als Gena later architect wordt, krijgt hij nog vaak genoeg te maken met mensen die vinden dat zijn gebouwen eenvoudiger en goedkoper moeten.

De kinderen van Kirpitsjovs school maken prachtige tekeningen die ik graag aan de muren van mijn kamer zou willen hangen. Maar ik vind de school ook een beetje griezelig. Ik houd ook niet van die turnscholen waar zevenjarige meisjes urenlang brugoefeningen moeten doen. Zouden ze dat echt leuk vinden of doen ze dat omdat hun ouders willen dat ze beroemd worden? Dat vraag ik me ook af bij de leerlingen van de school van Kirpitsjov. De ouders van de meeste leerlingen zijn zelf ook architect en willen misschien alleen dat hun zoon of dochter een beroemde architect wordt. Maar misschien zie ik wel spoken. Het is tenslotte heel leuk om van die gekke torens en huizen te maken.