Moskou richt fonds op voor privatisering staatsbedrijven; SU zet verdere stappen naar vrije markt

MOSKOU, 9 aug. President Gorbatsjov van de Sovjet-Unie neemt steeds meer maatregelen die de vastgelopen economie van zijn land in de richting van een vrije markteconomie moeten sturen.

Gorbatsjov kondigde gisteren een decreet aan voor de oprichting van een fonds dat de privatisering van de staatsbedrijven moet regelen.

Woensdag besloot de Sovjet-regering Sovjet-burgers in de gelegenheid te stellen zelf eigen bedrijven op te richten die maximaal 200 man in dienst mogen nemen.

Gisteren werd een groot aantal prijsverhogingen bekendgemaakt voor landbouwprodukten die ingaan op 1 januari aanstaande. Doel is de boeren te stimuleren tot hogere produktie. Het gaat om bloemen, katoen, tabak, thee, vlees, kippen en melk.

Op 1 januari komt er een wisselmarkt in Moskou waar alle Sovjet-bedrijven en organisaties buitenlandse valuta tegen marktprijzen voor hun roebels kunnen kopen en verkopen.

Volgens vice-premier Abalkin is het fonds voor de privatisering een stap op weg naar de denationalisatie van de staatsbedrijven. Het fonds moet nu eerst een programma maken.

Zondag maakte de partijkrant Pravda bekend dat de centrale regering de controle kwijt is geraakt over haar pogingen de graanoogst te redden. De oogst wordt bedreigd door tekort aan transport, brandstof en mankracht.

Volgens de Pravda dreigen miljoenen hectare met graan verloren te gaan. Speciale maatregelen om de graangebieden te voorzien van extra vrachtwagens en brandstof zijn op een mislukking uitgelopen. Vorige week besloot het Kremlin nog het leger in te schakelen. Volgens de krant 'zullen we het onszelf nooit vergeven dat we deze oogst hebben laten mislukken en de kans hebben gemist die de natuur ons bood'. Dit jaar beloofde de oogst in de Sovjet-Unie een recordoogst te worden van 260 miljoen ton. Vorig jaar werd er 210 miljoen graan binnengehaald en het laatste record was uit 1978 met 237 miljoen ton graan. Van de Sovjet-graanoogsten gaat altijd veel verloren. President Gorbatsjov noemde zelf ooit het percentage van 25. Overigens wordt nu niet alleen de graanoogst geteisterd door problemen, ook de andere oogsten treffen dit lot. Duizenden tonnen groenten en fruit liggen te rotten in de velden of in de distributiedepots.

Om de graantekorten aan te zuiveren moet de Sovjet-Unie ook dit jaar weer graan kopen in het buitenland, naar schatting 44 miljoen ton, waarmee een extra aanslag wordt gedaan op de toch al schaarse harde valutareserves van het land.

Door het handelsembargo van de Verenigde Naties tegen Irak dreigt de Sovjet-Unie niet alleen fors te verliezen op zijn wapenhandel aan Irak maar loopt ook de aflossing van de Iraakse schuld gevaar. Volgens het Amerikaanse Institute of International Finance in Washington staat Irak voor 10 miljard dollar in het krijt bij de Sovjet-Unie en haar voormalige satellieten. Maar deze worden volgens het instituut al geruime tijd niet meer afgelost. (Reuter, AP, DPA, AFP)