Geen gouden bruggen voor Saddam Hussein

DE STUKKEN STAAN opgesteld, volkenrechtelijk, politiek, economisch en militair. Een week nadat Saddam Hussein besloot zijn zware jongens te sturen om directie en gasten van de petrocasino's aan de Golf van hun geld en juwelen te ontdoen, is hij omsingeld door de handhavers van de openbare orde. Hij heeft misgegokt. Zijn oorspronkelijke plan ligt in duigen, hij kan nu nog slechts buigen of barsten. Indien hij besluit zichzelf op te blazen, zal de omgeving daarvan zeker de gevolgen ondervinden.

De deskundigen breken zich nu het hoofd over de vraag of we in de figuur van de Iraakse leider met een 'gek' of een machiavellist te maken hebben. Voor de onmiddellijke toekomst maakt dat niet al te veel uit, omdat in ieder geval vast staat dat zijn berekeningen uiteindelijk niet zijn uitgekomen. Aanvankelijk zat het Saddam Hussein mee. De Arabische vrienden en vijanden en de vrienden van die vijanden, de Amerikanen, hadden geloof gehecht aan zijn verzekering dat hij Koeweit met rust zou laten. Dat verschafte hem de gelegenheid om binnen acht uur de hand te leggen op het emiraat en zijn rijkdommen.

DE EERSTE tegenslag was dat de emir en de meesten van zijn familieleden zich in veiligheid konden stellen, zodat een wettig alternatief voor welke Iraakse constructie in Koeweit dan ook voor handen bleef. De tweede tegenslag was de eensgezindheid van de wereld op Cuba en Jemen na om bij monde van de Verenigde Naties de overval op Koeweit te veroordelen en vervolgens tot strafsancties tegen Irak te besluiten. Door de verhalen uit Bagdad over een authentieke revolutionaire beweging in Koeweit, een nieuwe revolutionaire regering, een volksleger en een Iraakse terugtocht heeft Saddam Hussein nu zelf maar een streep gehaald. Gisteren werd Koeweit een provincie van Irak op verzoek van de Koeweitse revolutie, dat wel.

Maar de doorslaggevende misrekening was de opstelling van Saoedi-Arabie. Het is niet aannemelijk dat Saddam Hussein op korte termijn dit koninkrijk had willen inlijven. Maar dat was in zijn scenario ook niet nodig. Het ging hem erom zeggenschap te krijgen over de grootste bekende oliereserves. Met Koeweit bezet en de Saoedische koninklijke familie onder voortdurende Iraakse militaire druk had Bagdad het kartel en de afnemers naar zijn hand gezet. Wat niet was voorzien was de bereidheid van de Saoedi's om de Amerikanen binnen te roepen. De inzet was te hoog gebleken en de kaarten moesten op tafel komen.

DE JONGSTE ontwikkeling in de nieuwe Golfcrisis plaatst Saddam Hussein in een ongemakkelijke positie. Hij beschikt over middelen waarmee hij de tegenstander zware schade kan berokkenen. Maar het omgekeerde is evenzeer het geval. En zelfs zijn chemische wapens en raketten kunnen niet meer verhelen dat Saddam Husseins visioen een fata morgana is gebleken.

Na haar besluit is er voor de Saoedische koninklijke familie geen weg terug. De wijsheid aan de Golf was lange tijd: de Amerikanen moeten zijn als de wind, aanwezig maar niet zichtbaar. Daarin is verandering gekomen. De Saoedi's kunnen niet meer zonder zeer zichtbare Amerikanen in uniform. Ook de Verenigde Staten zijn een waterscheiding gepasseerd en president Bush heeft zijn politieke lot verbonden met de uitkomst van de krachtmeting. Irak zal uit Koeweit moeten vertrekken, niet meer en niet minder, heeft hij gezegd. De emir zal op de troon terugkeren. Voor de agressor zijn geen gouden bruggen voorzien waarover hij zich uit de voeten kan maken. Ook Saddam Husseins persoonlijke lot is wat Washington betreft in het geding.