Elfstedentaferelen, maar ook scheldpartijen in Sneekweek; Nauta wil Friezen impuls geven

SNEEK, 9 aug. Zeezeiler Dirk Nauta stapte gisteren na zijn voorlaatste wedstrijd in de Sneekweek woedend uit de boot. Nauta had even tevoren de derde plaats in de Yngling-klasse gemist omdat volgens zijn zeggen het Friese statenjacht, met aan boord prinses Margriet en Mr. Pieter van Vollenhoven, hem vlak voor de finish hinderde. 'We hebben de schipper flink uitgescholden. Arne Tjerkstra is nota bene een professionele skutsje-skipper. Zoiets mag niet gebeuren. Meneer Van Vollenhoven had het schaamrood op de kaken.' De Sneekweek is een nationaal topevenement, vinden de deelnemers. De typisch Friese Elfstedentaferelen op en rondom het Starteiland zijn voor de zeilers een belangrijke reden de tocht naar het Sneekermeer te ondernemen, maar als ze eenmaal in de boot zitten telt alleen de winst. En dan wil er nog wel eens gescholden worden. 'Het was af en toe wel erg druk op het meer', zegt Nauta. 'We hebben in het begin van de week last gehad van boten uit andere klassen, die vlak na ons startten, maar die drukte hoort bij de Sneekweek. De sfeer is magnifiek.' Verantwoordelijk daarvoor waren de naar schatting tienduizend toeschouwers die gisteren het minuscule eilandje in het Sneekermeer bevolkten wegens 'hardzeildag', de woensdag in de zeilweek waarop de inwoners van de stad traditioneel vrij hebben. De belangstelling voor het zeilen was gering, die voor de drank en de onvermijdelijke Blauhuster Dakkapel des te meer. Slechts een handjevol kijkers en familieleden van de zeilers onttrok zich aan het 'Carnaval van het Noorden' om het verloop van de wedstrijden te volgen.

Debuut

Schipper Dirk Nauta uit het Friese dorp Uitwellingerga rondde vier keer de wereld in de Whitbread Round The World Race. En als er een aanbod komt van een bedrijf dat hem een grote boot ter beschikking stelt, wil hij over een vijfde Whitbread Race denken. Vreemd genoeg maakt de vroegere koopvaardijschipper pas dit jaar zijn debuut in de Sneekweek, in de 55ste editie van de grootste meerdaagse zeilwedstrijd van Nederland. 'Het is er eigenlijk nooit van gekomen', verklaart Nauta. 'Ik heb nooit in kleine boten wedstrijden gezeild.' Nauta heeft op het Sneekermeer kennis gemaakt met de verschillen tussen zeezeilen en het meedoen aan een kleine wedstrijd. 'Je vaart in zo'n kleine race meer tegen je directe tegenstanders. Op zee zie je na een dag varen niemand meer. De bemanningsleden zijn dan dagenlang op elkaar aangewezen. Dat begint wel eens te vervelen.'

Nauta voer zijn vijf wedstrijden in de Sneekweek niet om de eerste plaats te behalen. Omdat zijn splinternieuwe Yngling na het evenement nog moet worden verkocht, zeilde hij 'met het anker uit' en kwam niet hoger dan een zesde plaats in het algemeen klassement. Nauta wilde reclame maken voor zijn boot hij werd onlangs importeur van Yngling in Nederland maar ook om het Friese wedstrijdzeilen terug naar de top te helpen. Want het niveau van de Friezen was in een aantal klassen, waaronder de Yngling en de belangrijke Regenboogklasse, in de Sneekweek niet bijster hoog, zo vindt Nauta.

Pak slaag

De Friezen kregen eerder dit seizoen in de Kaagweek een stevig pak slaag van 'Holland' in de traditionele teamwedstrijden tussen beide aartsrivalen. Ook in de Sneekweek lagen de Friezen al snel op een straatlengte achterstand. Nauta heeft een verklaring voor de stagnatie bij de Friezen. De belangrijke wedstrijden zijn volgens hem bijna allemaal verhuisd naar 'het zuiden', de Randstad. 'Hier in Friesland zeggen ze wel eens dat de Hollanders meer geld en daarom beter materiaal hebben. Maar dat is niet zo. De Hollandse zeilers hebben een bredere basis en blijven in hun klasse varen. In Friesland stappen de besten over naar het zeezeilen of ze stoppen ermee. Ze hebben er niet zo veel zin meer in. Het ligt een beetje aan de instelling.' Nauta, zelf gehard op alle wereldzeeen, ziet die ontwikkeling met lede ogen aan. Hij wil de Friese zeilers met zijn aanwezigheid in de Yngling-klasse een nieuwe impuls geven. 'Ik probeer hier de boot een beetje te trekken. Dat zouden de oudere jongens in de andere klassen ook moeten doen, dan komen we er weer bovenop.'

Toch ziet de toekomst van de Friezen er bepaald niet slecht uit. Vester Jorna, voorzitter van het organisatiecomite van de Sneekweek, constateert dat dit jaar meer dan vijftig procent van de naar schatting 1.600 deelnemers jonger is dan achttien jaar. Vorig jaar was dat tien procent minder.

Stabiel 'Ik vind dat een gunstige ontwikkeling', zegt Jorna. 'De jeugd van Sneek krijgt steeds meer belangstelling voor het zeilen dank zij de inzet van enthousiaste ouders en trainers.'

Volgens Nauta zal de Friese jeugd, die met de lichte boten in de voorste rijen vaart, in de toekomst meer tegenstand kunnen bieden aan de Hollanders. Het aantal ingeschreven boten (achthonderd) is stabiel gebleven in vergelijking met de Sneekweek van vorig jaar. Wat dat betreft kan de Sneekweek zich nog steeds meten met de Kieler Woche in West-Duitsland.

Een opvallende ontwikkeling in het deelnemersveld in Sneek is de terugloop van het aantal surfers. Dit jaar meldden zich dagelijks slechts 21 surfers in alle vroegte bij de startboot. Jorna loopt met plannen rond deze groep vanaf volgend jaar op een eigen Surfweek, los van de Sneekweek, te trakteren. Volgens hem komen zij in de huidige opzet niet genoeg aan hun trekken. De meesten van hen raffelen de banen, varierend van 14 tot 21 kilometer, af binnen anderhalf uur, de toppers nog sneller. De zeilboten doen er gemiddeld ruim twee uur over.

Jorna: 'Surfers willen het liefst verschillende manches op een dag varen, omdat ze anders om elf uur 's ochtends weer aan wal zijn.'

De organisatie kan voor de surfers bovendien geen Olympische baan in de vorm van een driehoek op het Sneekermeer uitzetten omdat zo'n traject niet te combineren is met dat van de zeilers. Alle veertig klassen die op de Sneekweek vertegenwoordigd zijn, varen iedere dag de baan die, afhankelijk van de wind, wordt aangewezen door de wedstrijdleiding. Jorna is niet bang dat het verlies van de surfers de populariteit van de Sneekweek zal aantasten. 'Het worden er nu ieder jaar minder, terwijl het totale aantal inschrijvingen gelijk blijft. Er is dus al een verschuiving ontstaan. Surfen en zeilen zijn verschillende sporten. Een eigen 'week' zal de surfers alleen maar goed doen.'