Dieren op de kermis

Op de Melkmarkt in Zwolle staan vanaf morgen negen gokzalen, twee schiettenten, een Mount Everest, een poffertjeskraam, een gebakkraam, een Blizzer, twee snackbars, een Super Calypso, een suikerspinnentent, een Babyflug, een Speedway en een Vliegend Tapijt. Ook ouderwetse attracties als een waarzegger en een Kop van Jut ontbreken niet op de jaarlijkse kermis. Alleen dieren zijn er niet meer te vinden. Daarvoor moet men naar het Provinciaal Overijssels Museum, dat tijdens de kermis door een grote poort vanaf de Melkmarkt is te bereiken. In de tuin en in twee expositiezalen staan een brullende leeuw, een ijsbeer, een panter, een haas, papegaaien en andere exotische vogels die in de negentiende eeuw tot de menagerie van een kermis behoorden. Veel dierentuinen, bij voorbeeld het Amsterdamse Artis, kochten hun eerste levende dieren van een rondreizende diergaarde. Tussen de nu opgezette wilde dierenstaat af en toe ook een huis- tuin en keukendier, dat op de kermis stond omdat het afweek van de exemplaren die iedereen dagelijks kon zien, zoals een kalf met twee koppen. Ook zijn er modellen en foto's te zien van mensen die men, bij voorbeeld om hun overmatige beharing, als half mens half dier beschouwde, zoals de leeuwmens en de poedelman.

Andere dieren werden een kermisattractie omdat ze iets konden, zoals de dansende beer, het sprekende paard en de tellende hond, al zal er vaak bedrog in het spel zijn geweest. Sommige kunstjes kunnen niet veel voorgesteld hebben. Wat deden de schietende haas en de gedresseerde goudvis? In Zwolle hoeven de muizen en de goudvissen de enige levende dieren op de tentoonstelling in ieder geval alleen maar door hun muizenstad te lopen of door hun kom te zwemmen. Wegens gebrek aan mensenvlooien, de enige soort die zich hiervoor leent, is het vlooientheater leeg gebleven.

Omdat het museum, dat elk jaar een met de kermis verband houdende tentoonstelling organiseert, een volledig overzicht van het onderwerp wil geven, staan er in de expositiezaal ook dieren die nooit levend zijn geweest. Houten paarden, maar ook een konijn, twee leeuwtjes, een beer en een mythologisch dier waarop men in de draaimolen een ritje kon maken, zijn in Zwolle vertegenwoordigd.