Kabinet volgt crisis in Golf op vakantie-adres

DEN HAAG, 8 aug. Het is alweer bijna een week geleden dat minister Andriessen (economische zaken) de inval van Irak in Koeweit 'namens de hele Nederlandse regering een daad van ernstige agressie' noemde, maar meende dat een olie-boycot 'niet erg verstandig zou zijn'. De aanval van Irak was een paar uur oud en vanuit de zonovergoten tuin van zijn hotel in het Veluwse Leuvenum nam Andriessen voor alle ministers de zaken waar. Geheel op zijn eigen wijze: sterk relativerend.

Inmiddels is zaterdag in Rome in EG-verband besloten tot een olieboycot en heeft de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties maandag in New York ver gaande economische sancties tegen Irak aangekondigd. De Verenigde Staten besloten vannacht troepen naar Saoedi-Arabie te sturen en hebben Nederland om marine-bijstand gevraagd. Formeel regeert Andriessen nog steeds in zijn eentje het land. De meest betrokken ministers zoals minister-president Lubbers, Van den Broek van buitenlandse zaken, Ter Beek van defensie en Kok van financien zijn met vakantie. Maar de veranderde opstelling van de 'hele Nederlandse regering' is niet slechts het denkwerk van Andriessen, de ad interim voor zijn afwezige collega's.

Minister-president Lubbers, een man die overspannen wordt van vakantie houden, zit thuis in het Rotterdamse Kralingen en heeft vooral vorige week vrijdag veelvuldig telefonisch contact gehad met de minister van economische zaken. De minister-president maakt in zijn vrije weken 'dagtripjes' en heeft daarbij de afgelopen dagen ook een paar keer zijn werkkamer in het Torentje op het Haagse Binnenhof aangedaan om onder andere te overleggen met zijn raadsadviseur op buitenlands-politiek terrein. Maar, zo laat zijn woordvoerder weten, minister Andriessen is 'in charge', Lubbers loopt hem niet voor de voeten.

Ook Van den Broek bemoeit zich met de internationale crisis vanaf zijn vakantie-adres in Kenia, waar hij met zijn gezin is om zijn zilveren bruiloft te vieren. Van den Broek zit niet echt in de 'bush'. Hij heeft een telefoon onder handbereik en toen zijn directeur-generaal politieke zaken, Van Walsum, zaterdag in Rome bij het EG-overleg instemde met een olie-boycot had de minister van buitenlandse zaken zich daar intensief mee beziggehouden. Maar ook hier was Andriessen de minister van buitenlandse zaken a.i. die Van Walsum officieel met het mandaat wegstuurde. Wel was het een hoge ambtenaar van buitenlandse zaken die vanmorgen ambassadeur Wilkins van de VS ontving en niet Andriessen zelf. Maar, zo laat de afdeling voorlichting van het ministerie van buitenlandse zaken weten, de politieke beslissingen worden op ministerieel niveau genomen en Nederland is op nog geen enkel internationaal overleg vertegenwoordigd geweest door een hoge ambtenaar terwijl andere landen hun ministers stuurden.

Toen minister Andriessen als minister van financien a.i. vrijdag besloot de Koeweitse tegoeden in Nederland te blokkeren om het weghalen daarvan door Irak tegen te gaan had hij daarover eveneens contact gehad met de echte eerste man op Financien, Kok. De vice-premier zat net als Lubbers thuis en was dus makkelijk bereikbaar.