Zenuwgif tropische roofslak brengt zenuwbanen in kaart

De Kegelhorenslak, een tropische kieuwslak, is uitgerust met een opmerkelijk arsenaal aan gifstoffen om prooien te vangen. De Philippijnse neurobioloog Baldomero Olivera, thans verbonden aan de Universiteit van Utah, was daar als kind al door gefascineerd.

De roofslak, die op tropische koraalriffen leeft, lokt voorbijzwemmende vissen door smakelijk uitziende sprieten uit te steken. Zodra een vis hieraan knabbelt, wordt hij onmiddellijk gestoken en verlamd door een krachtig neurotoxine en vervolgens verslonden. Verwante slakken jagen niet op vis, maar op weekdieren of wormen. Daarvoor hebben zij een heel scala dodelijke zenuwgiffen ontwikkeld, soms zelfs dodelijk voor mensen.

Neurobiologen werken graag met toxinen om de banen van de zogenaamde eiwitkanalen, waardoor ionen (geladen deeltjes) de spier- en zenuwcellen in- en uitgaan, te markeren. Gelabelde toxinen, afkomstig van de meest uiteenlopende wezens, van gifslangen tot zweepdiertjes, worden gebruikt om specifieke ionenkanalen (of receptoren) te blokkeren. Zo hoopt men er achter te komen wat hun functie is in het normale zenuw- of spierweefsel.

De laatste jaren zijn voortdurend nieuwe receptoren en ionenkanalen ontdekt, waaronder acht nieuwe calciumkanalen. Om die uit elkaar te houden, zit men te springen om nieuwe toxinen. De Kegelhorenslakfamilie is volgens Olivera in dit opzicht een gouden greep. (Science 20 juli)