Winning goud uit zeewater blijkt zinloos

Niet alleen in de aardkorst maar ook in de oceanen bevindt zich goud, zij het in opgeloste toestand. Het komt hierin terecht via rivieren, bodemstof en heetwaterbronnen op de bodem van de oceanen. Twee onderzoekers van het Massachusetts Insitute of Technology (VS) hebben nu aangetoond dat de concentratie van het goud in het water 100 tot 1000 maal zo gering is als wat men voor 1988 dacht. Dit betekent niet dat die concentratie opeens is afgenomen, maar dat men vroeger niet nauwkeurig genoeg heeft gemeten.

De aanwezigheid van goud in zeewater werd voor het eerst in 1872 in Chemical News gerapporteerd. Men dacht toen nog aan miljarden tonnen in het totaal van alle oceanen. Velen hebben sinds die tijd getracht dit edele metaal op een commercieel haalbare manier uit het water te winnen, maar zonder succes. Misschien wel de meest vermaarde poging was die van Fritz Haber in de jaren twintig, die op deze manier de enorme schuldenlast van Duitsland na de Eerste Wereldoorlog had willen verlichten. Haber ontdekte echter dat het goudgehalte in de wereldzeeen vele orden van grootte geringer was dan voorheen werd aangenomen. K. K. Falkner en J. M. Edmond hebben nu watermonsters geanalyseerd die op verschillende diepten in de Atlantische Oceaan, de Stille Oceaan en de Middellandse Zee waren genomen. Het goud in deze monsters werd met behulp van de techniek van de ionenuitwisseling eerst geconcentreerd en vervolgens in een zeer gevoelige massaspectrometer gemeten. In zo'n instrument worden de (zware) goudatomen met behulp van een magnetisch veld gescheiden van de andere atomen en zo gedetecteerd.

De onderzoekers maten in het water van de Atlantische en de Stille Oceaan een goudgehalte van ongeveer 1 gram per 100 miljoen ton water. Er was weinig variatie met de diepte, maar in de heetwaterbronnen bij de zogeheten East Pacific Rise bleek het goudgehalte minstens duizend maal zo hoog te zijn. Dit betekent dat deze bronnen een belangrijke bijdrage aan het goudgehalte van het oceaanwater leveren. In de Middellandse Zee was de goudconcentratie ongeveer driemaal zo hoog, waarschijnlijk doordat het hier een vrijwel afgesloten zee betreft (Earth and Planetary Science Letters 98, p. 208). De nu gemeten goudconcentraties zijn ruwweg 100 tot 1000 maal zo laag als de waarden die er sinds de tijd van Haber zijn gepubliceerd. Uitgaande van de totale watermassa op het aardoppervlak (1,35 x 10 ton), zou er nu nog maar 14.000 ton goud in de oceanen zijn opgelost. Dat is niet veel wanneer men het vergelijkt met de huidige wereldproduktie van rond de 2000 ton en de huidige wereldgoudvoorraad van ongeveer 60.000 ton.