Shell en BP treden keihard op tegen bezetting platforms

ABERDEEN, 7 aug. - Shell en BP slaan keihard terug tegen de contractwerkers die afgelopen zondag hebben meegedaan aan een staking op olieplatforms in de Noordzee ten oosten van Schotland. De oliemaatschappijen zijn gisteren begonnen met het verwijderen van honderden werkers van de olieplatforms die allen ontslag is aangezegd wegens contractbreuk.

De staking brak zondag uit nadat vorige week donderdag 1000 contractwerkers waren ontslagen na een 'sitdown'-aktie op verscheidene platforms. De aktie van vorige week was bedoeld voor betere veiligheidsmaatregelen en arbeidsvoorwaarden op de platforms en erkenning van vakbonden in de offshore-industrie. Beide partijen beschuldigen elkaar van intimidatie en gewelddadigheden op de platforms maar deze beschuldigingen worden over en weer ook ontkend. Op sommige platforms zouden werknemers zich hebben verschanst in de slaapverblijven om op die manier te voorkomen dat zij van de platforms worden gehaald en worden bedreigd door de werknemers in vaste dienst. In de Britse Offshore-industrie werken in totaal 20.000 mensen. Vanochtend verkeerde het conflict volledig in een impasse. De maatschappijen weigeren rond de tafel te gaan zitten zolang de akties voortduren en de leidersvan de on-officiele vakbond, de Offshore Industry Liaison Commissie (OILC) weigeren de akties af te blazen. 'De maatschappijen weigeren altijd te praten ook al schorten we de akties op', zo zei voorzitter R. McDonald van de OILC vanochtend in het aktiecentrum in Aberdeen.

Olie-analisten vrezen dat door de akties de productie op langere termijn in gevaar zal komen door een gebrek aan voldoende personeel en door het uitblijven van nieuwe veiligheidvoorzieningen die door de Britse regering zijn afgedwongen na de ramp met de Piper Alha waarbij 167 werkers het leven lieten. Deze voorzieningen moeten voor het einde van dit jaar zijn aangebracht. Als de weersomstandigheden in het najaar verslechteren, kunnen deze werkzaamheden niet op tijd worden uitgevoerd.

Woordvoerders van Shell en BP schatten vanochtend het aantal stakers nog op 600. De aktievoerders houden het op ruim 1000 verspreidt over zes booreilanden en twee drijvende platforms.

De vlam sloeg vorige week in de pan na het zoveelste ongeluk met een helicopter die na een mislukte landing op een van de platforms in zee stortte. Hierbij kwamen zes inzittenden om het leven.

Maar de achtergrond van het conflict is een andere. Na de ramp met de Piper Alpha twee jaar geleden werd de commissie Cullen ingesteld die aanbevelingen moest doen voor de veiligheid op de platforms. Een van de belangrijkste aanbeveling die de commissie deed, was het aanbrengen van schuilkelders op de platforms die in het geval van een ontploffing of brand voldoende ruimte en bescherming aan de werknemers kunnen bieden. De Britse regering nam deze aanbevelingen over en dat betekende voor de oliemaatschappijen, werkzaam op het Britse deel van het continentale plat, een investering van 750 miljoen pond. Bovendien dienen de veiligheidsmaatregelen voor het einde van het jaar te zijn aangebracht.

Maar het gaat de bonden niet ver genoeg. Zij klagen over een verschil in behandeling en beloning tussen de contractwerkers (meest catering- en onderhoudspersoneel) en de mensen in vaste dienst. Verder zijn de arbeidsomstandigheden 12 uur op 12 uur af veertien dagen achtereen voor verbetering vatbaar door bijvoorbeeld de invoering van een drieploegendienst. 'We moeten keihard werken en krijgen onvoldoende rust. Dat schaadt de veiligheid. Het werken op een platform is toch al niet leuk. Maar als je met angst in je lijf aan de slag moet, is het helemaal niet uit te houden', zegt David Shaw die zojuist van het boorplatform Forties Bravo van BP aan wal is terugkeerd in het aktiecentrum in Aberdeen. Ten slotte eisen de stakers een onafhankelijke commssie van toezicht op de veiligheid aan boord van de platforms. Zij hebben geen vertrouwen in het ministerie van energie. Dit ministerie, zo zeggen de stakers, houden te veel rekening met de produktiecijfers en te weinig met de veiligheid.

Het hoofdkwartier van de OILC is gelegen op de derde verdieping boven pub Criterion Bar aan de Guild Street in Aberdeen. Aktieleider R. McDonald is voortdurend aan de telefoon in gesprek en wordt geflankeerd door zes helpersdie op borden aan de muur de laatste stand van zaken op de platforms bijhouden. De communicatie is het grootse probleem. Op de platforms zijn weliswaar telefoons aanwezig maar lang niet altijd beschikbaar. De oliemaatschappijen hebben 'in verband met de veiligheid' de verbindingen verbroken. Toch sijpelt voortdurend informatie binnen. Er wordt nog steeds her en der gestaakt. McDonald kijkt tevreden. 'Dit is de grote klap. We hebben na de ramp met de Piper Alpha alles op alles gezet en een organisatie uit de grond gestampt. Op elk platform hebben we nu contactpersonen. De oliemaatschappijen moeten door de knieen. Het is nu of nooit'. David Shaw knikt instemmend. 'De maatschappijen zeggen dat ze door deze akties geen schade lijden. Maar dat is niet waar. Mijn Offshore Instalation Manager, zeg maar kapitein, zei dat alleen al op ons platform door de akties per dag 1 miljoen pond verlies wordt geleden. Dus ook al winnen ze deze akties, dan hebben ze toch verloren.'

Hij is niet bang nu werkloos te blijven. 'Ze kunnen niet zonder ons. Er zijn nu al nauwelijks voldoende mensen te krijgen. Ze komen echt wel weer terug.' Dat moet dan wel snel gebeuren want de veiligheidsvoorzieningen moeten juist door de contractwerkers worden aangebracht en het najaar nadert. De Britten produceren op volle capaciteit bijna 1,7 miljoen vaten per dag en dat is net genoeg om de binnenlandse markt te bevredigen. Met het oog op de crisis in het Midden-Oosten is het de Britse regering er alles aan gelegen de produktiezo snel mogelijk de onderhouds- en renovatieperiode zo kort mogelijk te houden en de produktie weer op peil te brengen. Zonder nieuwe tegenslagen en slechte weersomstandigheden zou dat eind oktober weer moeten lukken. Voorwaarde is wel dat de akties van nu dan zo snel mogelijk worden beeindigd.